Alyssum densistellatum

φωτογραφία: Γιάννης Κοφινάς

Το Alyssum densistellatum (T. R. Dudley 1962) είναι ενδημικό της Βόρειας Εύβοιας.

Περιγράφηκε από την περιοχή της Λίμνης, η οποία κάηκε στην πρόσφατη πυρκαγιά.

Βιότοπος: αβαθή εδάφη με οφιολιθικό (ηφαιστειογενές) υπόστρωμα στα διάκενα πευκοδασών και σε υψόμετρα 0-700 μ.

Ετυμολογία:

*** Alyssum < α (στερητικό) + λύσσα (θυμός) = που θεραπεύει την λύσσα (συμπτώματα είναι ο θυμός, η μανία, η υδροφοβία).

*** densistellatum < densus πυκνός, παχύς+ stellatum (< stella αστέρι) αστερωτό = πυκνά αστερωτό ==> από τις πυκνές ακτινόμορφες τρίχες των φύλλων.

Silene pentelica

Δίρφυς - Εύβοια 28/04/2013

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Silene pentelica (Boiss. 1849) είναι ενδημική σε Στερεά Ελλάδα, Εύβοια, Κυκλάδες (Άνδρος, Κύθνος) και Ανατολικό Αιγαίο (Ικαρία).
Βιότοπος: πετρώδεις και αμμώδεις θέσεις, σε υψόμετρα μέχρι 1000 μέτρα.
Άνθη: ρόδινα με πέντε στρογγυλά πέταλα.
Άνθιση: από τα τέλη Μαρτίου.
Ετυμολογία:
Silene < Silenus (λατιν.) < Σειληνός.
pentelica < Πεντελικόν, Πεντέλη ==> επειδή περιγράφηκε με υλικό από την Πεντέλη.

 

Senecio eubaeus

Ξηροβούνι 27/06/2021

φωτογραφία Θανάσης Παπανικολάου

To Senecio eubaeus (Boiss. & Heldr. 1856) είναι ενδημικό της Εύβοιας στα όρη Δίρφυς, Ξηροβούνι και Κανδήλι. Συλλέχθηκε πρώτη φορά του 1848 από τον Heldreich και περιγράφηκε επιστημονικά το 1856.
Βιότοπος: πετρώδεις και βραχώδεις περιοχές, λιθώνες σε υψόμετρα 1100-1400 μ.
Ποώδες, πολυετές φυτό. Βλαστοί 1 και σπάνια 2, 20-60 εκ., κατακόρυφοι, διακλαδισμένοι μόνο στην ταξιανθία, αραχνοειδώς τριχωτοί.
Κεφάλια καμπανουλοειδή, πυκνά αραχνοειδώς τριχωτά. Άνθη γλωσσοειδή, κίτρινα.
Άνθιση τέλη Ιουνίου - μέσα Αυγούστου.
Ετυμολογία:
Senecio < sénex γέρος ==> αναφορά στον σφαιρικό και λευκό πάππο του φυτού - το όνομα αναφέρεται από τον Πλίνιο = Σενέκιο.
eubaeus < Εύβοια.

 

Stachys tetragona

Δίρφυς 28/04/2013

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Ο Stachys tetragona (Boiss. & Heldr. 1879) είναι ενδημικό είδος της Εύβοιας και των Σποράδων.
Φύεται σε ξέφωτα δασών, φρύγανα, λιβάδια, πετρώδεις πλαγιές σε υψόμετρα (50-) 300-800 (-1300)
Πολυετές φυτό.
Βλαστός λεπτός, μήκους 20-35 εκ.
Τα κατώτερα φύλλα είναι στενά οριζόντια.
Άνθη 4-6 υπόλευκα, το κάτω χείλος με κόκκινα-λιλά σημεία και ραβδώσεις.
Ανθίζει Απρίλιο - Μάιο.
Ετυμολογία:
Stachys < στάχυς ==> από την διάταξη των ανθέων κατά μήκος του στελέχους.
tetragona < τετράγωνος ==> από το σχήμα του βλαστού. 

Malcolmia macrocalyx subsp. scyria

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

Δίρφυς 28/04/2013

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Malcolmia macrocalyx subsp. scyria [(Rech.) P.W.Ball 1963] είναι ενδημικό υποείδος Σκύρου, Εύβοιας και Κυκλάδων (Άνδρος).

Βιότοπος: βραχώδεις πλαγιές, κορυφογραμμές με φρύγανα, διάκενα δασών, σε υψόμετρα 0-700 μ.

Άνθιση: τέλη Μαρτίου - μέσα Μαΐου

Ετυμολογία

Malcolmia < προς τιμήν του W. Malcolm (19ος αιώνας), Άγγλου γεωπόνου και φυτοκόμου.

macrocalyx < μακρός, μακρύς + κάλυξ (κάλυκας)

scyria < Σκύρος.

Stellaria holostea

Κλικ για μεγέθυνση

Δίρφυς 28/04/2013

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Stellaria holostea (L. 1753) είναι ευρωπαϊκό φυτό. Στην Ελλάδα φύεται σε Εύβοια (Δίρφυς, Ξεροβούνι), Ανατολική Μακεδονία (Χαλκιδική, Άγιον Όρος) και Θράκη.

Βιότοπος: φυλλοβόλα ή κωνοφόρα δάση σε υψόμετρα 600-1200 μ.

Πολυετές φυτό με λεπτό ρίζωμα.

Ανθοφόρα στελέχη απλά, τετράπλευρα, 15-30 εκ.

Φύλλα άμισχα, λογχοειδή.

Πέταλα λευκά, 1,5-2 φορές όσο τα σέπαλα.

Σπέρματα κοκκινωπά-καφέ.

Άνθιση: μέσα Απριλίου - αρχές Ιουνίου

Ετυμολογία:

Stellaria < stella (λατιν.) αστέρι ==> από την μορφή των λουλουδιών σε πλήρη άνθιση

holostea < όλον + οστούν ==> επειδή στην αρχαιότητα χρησιμοποιούσαν το φυτό για την θεραπεία των καταγμάτων.

Campanula constantini

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

φωτογραφίες από την Δίρφη

Νίκος Νικητίδης

Η Campanula constantini (Beauverd & Topali 1937), είναι ορεινό ενδημικό φυτό της Εύβοιας, στα όρη Δίρφυς και Ξεροβούνι.

Βιότοπος: ρωγμές ασβεστολιθικών βράχων, βραχώδεις θέσεις, υποαλπικά ενδιαιτήματα σε υψόμετρα 500-1600 μ.

Πολυετές χασμόφυτο, χνουδωτό, διακλαδισμένο. Στελέχη πολλά, λεπτά, έρποντα.

Τα φύλλα βάσης είναι ωοειδή, σχετικά μικρά και σχηματίζουν ρόδακα.

Στεφάνη με σωλήνα 7-10 χιλ. με απαλό μπλε χρώμα.

Ανθίζει από τα τέλη Απριλίου μέχρι τα μέσα Ιουνίου.

Ετυμολογία:

Campanula < campana (λατιν.) < campanula υποκοριστικό

constantini < αφιερωμένο στον βοτανικό Κωνσταντίνο Τοπάλη.

Iris germanica

Δίρφυς 28-04-2013 σε πετρώδη θέση

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Iris germanica (L. 1753), είναι ευρασιατικό φυτό φυτό, με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.
Βιότοπος: αυτοφύεται  σε βραχώδεις, περιοχές, κυρίως στην Ήπειρο και την Μακεδονία αλλά και σε βουνά της κεντρικής Ελλάδας. Τοποθετείται ως καλλωπιστικό σε άκρες αμπελιών, ελαιώνων, περιβολιών και αγρών σε πολλές περιοχές της χώρας και κυρίως στα νησιά.
Από την Βόρεια Πελοπόννησο (Χελμός, Ζήρεια) και την Οίτη έχει περιγραφεί η παρόμοια Iris hellenica, Mermygkas, Kit Tan & Yannitsaros 2010, ως ελληνικό ενδημικό σε διάκενα δασών ελάτης.
Γενικά, η Iris germanica θεωρείται από τους βοτανικούς είδος άγνωστης προέλευσης. Πιθανολογείται ότι είναι υβρίδιο ή ιθαγενές του παραμεσογειακού χώρου και της Νότιας Ευρώπης (Γιαννίτσαρος 1991). Σήμερα αυτοφύεται σε μεγάλο μέρος της Ελλάδας, συνήθως σε ελαιώνες και κοντά σε παλιά χωράφια ως εγκλιματισμένος δραπέτης καλλωπιστικής καλλιέργειας.
Είναι πολυετές φυτό με χονδρό, σαρκώδες ρίζωμα και ύψος 1 μέτρο και περισσότερο.
Φύλλα λογχοειδή μέχρι 80 εκ.
Άνθη μεγάλα, 8-10 εκ. Τα όρθια πέταλα έχουν χρώμα μοβ ανοιχτό και τα κυρτά μοβ σκούρο με λευκό προς την βάση τους και σκούρες νευρώσεις. Τα τρία κυρτά πέταλα έχουν στην βάση τους «πώγωνα» με πυκνές κιτρινωπές τρίχες.
Ανθίζει από τον Μάρτιο.

Ετυμολογία:
Iris < Ίρις, η αγγελιαφόρος των θεών.
germanica < Germania Γερμανία.

Pilosella leucopsilon

Δίρφυς 21/06/2008

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Pilosella leucopsilon [(Arv.-Touv.) Gottschl. 2011] είναι ευρασιατικό φυτό με εξάπλωση στην Ελλάδα στην ηπειρωτική χώρα και την Εύβοια.

Βιότοπος: λιβάδια, διάκενα φυλλοβόλων δασών, προεξοχές βράχων σε υψόμετρα 40--1800 μ.

Πολυετές φυτό με ριζικό σύστημα από στόλονες κοντούς, παχείς με λευκό χνοώδες τρίχωμα. Βλαστοί όρθιοι 5-25 εκ. Βασικά φύλλα σε ρόδακα σπατουλοειδή ή λογχοειδή, στη πάνω επιφάνεια πράσινα, με σκληρές τρίχες, στη κάτω επιφάνεια με λευκό τρίχωμα.

Κεφάλια μοναχικά με κίτρινα-λεμονί ανθίδια, που είναι κόκκινα στην κάτω επιφάνεια.

Άνθιση: Μάιος - Ιούλιος.

Ετυμολογία:

Pilosella < υποκοριστικό του pilosa (τριχωτή) < pilus (λατιν.), τρίχα. ==> αναφορά στα τριχωτά φύλλα.

leucopsilon < λευκός + ψιλόν (πτίλον) ==> αναφορά στο λεπτό λευκό τρίχωμα στην κάτω επιφάνεια των φύλλων.

Scrophularia peregrina

Δίρφυς 28/04/2013 Εύβοια

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Scrophularia peregrina (L. 1753) είναι μεσογειακό φυτό με εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα.

Βιότοπος: εποχιακά υγρά σημεία σε μακκία βλάστηση, ελαιώνες σε υψόμετρα 0-800 μ.

Ετήσιο φυτό με όρθιο βλαστό 20-70 εκ., απλό ή ελάχιστα διακλαδισμένο. Φύλλα συνήθως αντίθετα ωοειδή.

Άνθη σε χαλαρή διάταξη, κοκκινωπά-καφέ.

Ετυμολογία:

Scrophularia < scrofa γουρούνα > scróphula ==> επειδή πίστευαν ότι ορισμένα είδη του γένους θεράπευαν τις χοιράδες (εξόγκωση των αδένων του λαιμού).

peregrina < ξένη, εξωτική ==> με την έννοια της περιπλάνησης, κάτι που είναι εδώ κι εκεί.

Daphne euboica

Δίρφυς 28/04/2013

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Περιγράφηκε το 1957 (Rech.f.) ως ενδημικό της Εύβοιας αλλά με την τελευταία ταξινομική αναθεώρηση (Vascular plants of Greece an annotated checklist 2013) θεωρείται συνώνυμη της Daphne oleoides.

Castanea sativa

Δίρφυς 21/06/2008

Malcolmia macrocalyx subsp. scyria

Δίρφυς 28/04/2013

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Malcolmia macrocalyx subsp. scyria [(Rech.) P.W.Ball 1963] είναι ενδημικό υποείδος Σκύρου, Εύβοιας και Κυκλάδων (Άνδρος).

Βιότοπος: βραχώδεις πλαγιές, κορυφογραμμές με φρύγανα, διάκενα δασών, σε υψόμετρα 0-700 μ.

Άνθιση: τέλη Μαρτίου - μέσα Μαΐου

Ετυμολογία

Malcolmia < προς τιμήν του W. Malcolm (19ος αιώνας), Άγγλου γεωπόνου και φυτοκόμου.

macrocalyx < μακρός, μακρύς + κάλυξ (κάλυκας)

scyria < Σκύρος.

Aristolochia elongata

Δίρφυς 28/04/2013

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Aristolochia elongata [(Duch.) E. Nardi 1984] είναι βαλκανικό ενδημικό (Ελλάδα και Αλβανία). 

Βιότοπος: σκιερές βραχώδεις θέσει σε δασικές εκτάσεις και θαμνώνες σε υψόμετρα 0-1200 (-1800) μ.

Έχει ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα (εκτός των νησιών) και την Εύβοια. Ανθίζει από Μάρτιο μέχρι Ιούνιο.

Ετυμολογία:

Aristolochia < άριστος + λοχεία ==> επειδή οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι έχει φαρμακευτικές του ιδιότητες που διευκολύνει τον τοκετό και βοηθάει τα νεογνά.

elongata < elongo επιμηκύνω ==> επιμήκης (σε σχέση με ομοειδή είδη).

Leontodon graecus

Δίρφυς 28/04/2013

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Το Leontodon graecus (Boiss. & Heldr. 1849) είναι ενδημικό φυτό Κεντρικής και Νότιας Ελλάδας με επέκταση σε Κεφαλονιά και Ζάκυνθο και με παρουσία σε λίγα νησιά (Εύβοια, Νάξος, Αμοργός, Σκύρος, Χίος).

Ξεχωρίζει από συγγενικά είδη από τις αστεροειδείς τρίχες που έχει στα φύλλα του.

Φύεται σε ασβεστολιθικούς βράχους και σε υψόμετρα (0) 400-1500 μ.

Ανθίζει από τον Απρίλιο μέχρι τις αρχές Ιουλίου.

Ετυμολογία:

Leontodon < λέων + (ιωνικό) οδών, οδόντος = Λεοντόδων (ο).

graecus < Grecia = γραικός (ελληνικός).

Euphorbia deflexa

Δίρφυς 28/04/2013

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Euphorbia deflexa (Sm.18060 ήταν μέχρι προ τινός ελληνικό ενδημικό αλλά φαίνεται ότι βρέθηκε και σε θέσεις βόρεια από τα σύνορα μας (Vascular plants of Greece an annotated checklist 2013). Εξαπλώνεται σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα και σε μια περιοχή της Κρήτης αλλά απουσιάζει από τα νησιά. Πρόσφατα περιγράφηκε από την Σαμοθράκη το ενδημικό υποείδος Euphorbia deflexa subsp. pur-pureo-suffusa (Rech. f.) Biel & Kit Tan.

Βιότοπος: ανοιχτά περιβάλλοντα, σε υψόμετρα μέχρι 1800 μέτρα.

Πολυετές φυτό, λείο και γλαυκό, με βλαστούς όρθιους και μη διακλαδιζόμενους. Φύλλα πυκνά έμμισχα. Ταξιανθία σε σχήμα σκιαδίου (ομπρέλας), με ακτίνες απλές ή διχαλωτές.  

Άνθιση: Απρίλιος - Ιούνιος.

Ετυμολογία:

Euphorbia < ευ (καλώς) + φέρβω (τρέφω, βοσκω) και φορβή (τροφή, βοσκή) // [2] Σύμφωνα με τον Πλίνιο, από το γιατρό Εύφορβο που ανακάλυψε τις θεραπευτικές ιδιότητες του φυτού.

deflexa < deflecto αποκλίνω, καμπυλώνω = αποκλίνουσα.

Cruciata taurica subsp. euboea

Δίρφυς 28-04-2013
φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Cruciata taurica subsp. euboea [(Ehrend.) Ehrend. 1975] είναι ελληνικό ενδημικό, γνωστό από το όρος Δίρφυς της Εύβοιας, από όπου περιγράφηκε και από μερικές θέσεις στον Χελμό και τον Ολίγυρτο της Βόρειας Πελοποννήσου.
Ημιθαμνώδες φυτό με ισχυρή ξυλώδη βάση και ξυλώδη ρίζα.
Φύλλα 10-25 ελλειψοειδή έως υποκυκλικά, ελαφρώς δερματώδη, άτριχα.
Βιότοπος: πετρώδεις πλαγιές με έντονη κλίση, σάρες και σχισμές βράχων σε υψόμετρα 1000 - 1700 μ.
Ταξιανθία με 5-9 άνθη.
Ανθίζει Μάιο - Ιούνιο.
Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (2009) με τον χαρακτηρισμό Τρωτό (VU).

Ετυμολογία:
Cruciata < crux crucis, σταυρός ==> σταυρωτή, σταυροφόρος, επειδή τα αναπαραγωγικά όργανα είναι σε διάταξη σταυρού.
taurica < Ταύρος, οροσειρά της Μικράς Ασίας.
euboea < Εύβοια.

Campanula constantini

Δίρφυς 28-04-2013
φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Campanula constantini, Beauverd & Topali 1937, είναι ορεινό ενδημικό φυτό της Εύβοιας, στα όρη Δίρφυς και Ξεροβούνι.

Βιότοπος: ρωγμές ασβεστολιθικών βράχων, βραχώδεις θέσεις, υποαλπικά ενδιαιτήματα σε υψόμετρα 500-1600 μ.

Πολυετές χασμόφυτο, χνουδωτό, διακλαδισμένο. Στελέχη πολλά, λεπτά, έρποντα.

Τα φύλλα βάσης είναι ωοειδή, σχετικά μικρά και σχηματίζουν ρόδακα.

Στεφάνη με σωλήνα 7-10 χιλ. με απαλό μπλε χρώμα.

Ανθίζει από τα τέλη Απριλίου μέχρι τα μέσα Ιουνίου.

Ετυμολογία:

Campanula < campana (λατιν.) < campanula υποκοριστικό

constantini < αφιερωμένο στον βοτανικό Κωνσταντίνο Τοπάλη

.

Stellaria holostea

Δίρφυς  28-04-2013
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Stellaria holostea (L. 1753) είναι ευρωπαϊκό φυτό. Στην Ελλάδα φύεται σε Εύβοια (Δίρφυς, Ξεροβούνι), Ανατολική Μακεδονία (Χαλκιδική, Άγιον Όρος) και Θράκη.
Βιότοπος: φυλλοβόλα ή κωνοφόρα δάση σε υψόμετρα 600-1200 μ.
Πολυετές φυτό με λεπτό ρίζωμα.
Ανθοφόρα στελέχη απλά, τετράπλευρα, 15-30 εκ.
Φύλλα άμισχα, λογχοειδή.
Πέταλα λευκά, 1,5-2 φορές όσο τα σέπαλα.
Σπέρματα κοκκινωπά-καφέ.
Άνθιση: μέσα Απριλίου - αρχές Ιουνίου

Ετυμολογία:
Stellaria < stella (λατιν.) αστέρι ==> από την μορφή των λουλουδιών σε πλήρη άνθιση
holostea < όλον + οστούν ==> επειδή στην αρχαιότητα χρησιμοποιούσαν το φυτό για την θεραπεία των καταγμάτων.

Alcea rosea

Άστρος  01/11/2008
φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Alcea rosea (L. 1753) είναι φυτό της Νοτιοδυτικής Ασίας που έχει εγκατασταθεί στην Ελλάδα (εκτός Κρήτης) συχνά ως καλλωπιστικό.

Φύεται σε πετρώδεις πλαγιές, θαμνότοπους, ακαλλιέργητους αγρούς.

Άνθιση ανοιξιάτικη.

Ετυμολογία:

Alcea < αλκαία (φυτό που αναφέρει ο Διοσκουρίδης για ένα είδος μολόχας) // κατ' άλλη εκδοχή από θέμα «αλκ-» (δύναμη).

rosea < rosa ( < ρόδο), τριαντάφυλλο = ροδόχρωμο, ρόδινο, ροζ

Δίρφυς 03/08/2011