Juniperus macrocarpa

Λιμνοθάλασσα Κορρισίων - Κέρκυρα 10/10/2010

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Ο Juniperus macrocarpa (Sm. 1816) είναι μεσογειακό είδος με εξάπλωση στην παραλιακή ζώνη της Νότιας και Δυτικής Ελλάδας.

Βιότοπος: αμμώδεις ακτές και αμμόλοφοι σε υψόμετρα 0-40 μ.

Αειθαλής θάμνος ή δέντρο με ύψος 1-4 (-10) μέτρα. Κατά μία άποψη είναι υποείδος του Juniperus oxycedrus, που φύεται στην ενδοχώρα, αλλά εκτός από τον διαφορετικό βιότοπο έχει μορφολογικές διαφορές στα φύλλα και τους καρπούς.

Φύλα άκαμπτα, με δύο λευκές γραμμές. Καρποί 12-16 χιλ. που αποτελούνται από 3 σαρκώδη τμήματα, αρχικά πράσινοι που γίνονται κόκκινοι όταν ωριμάζουν στο δεύτερο έτος.

Ετυμολογία:

Juniperus < junix (νεαρή αγελάδα που δεν έχει γεννήσει) + pario γεννώ ==> για υποτιθέμενες ιδιότητες που ευνοούν τον τοκετό ==> ελληνικό όνομα: άρκευθος.

macrocarpa < μακρός + καρπός.

Crocus boryi

Κέρκυρα 09/10/2010
φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Ο Crocus boryi (Gay 1831) είναι κατά βάση ελληνικό ενδημικό, που φύεται σε λίγες θέσεις και στην Νότια Αλβανία. Ευδοκιμεί στην Κέρκυρα, Λευκάδα, Κεφαλονιά, Ζάκυνθο, Αιτωλοακαρνανία, Κυπαρισσία, Πύλο, Μεθώνη, Καλαμάτα, Ταΰγετο, Μάνη (σε πολλές θέσεις), Μονεμβασιά, Κυνουρία, Κύθηρα και (κάνοντας ένα γεωγραφικό άλμα) στην ανατολική Κρήτη.

Βιότοπος: πετρώδη εδάφη, βραχώδεις λόφοι, πρανή φαραγγιών, παλιοί ελαιώνες, λιβάδια, θαμνότοποι σε υψόμετρα 0-1500 μ.

Φύλλα γραμμοειδή στο ύψος των ανθέων.

Άνθη ολόλευκα, ορισμένες φορές κρεμ. Ο λαιμός έχει βαθύ κίτρινο χρώμα. Στίγματα κιτρινοπορτοκαλί, σχισμένα σε λεπτά νημάτια, κοντύτερα από το περιάνθιο. Ανθήρες λευκοί. 

Ανθίζει Σεπτέμβριο – Δεκέμβριο.

Ετυμολογία:

Crocus < κρόκος < πιθανώς από την κρόκη (υφάδι) από τα γεννητικά όργανα (ανθήρες, κλπ) που έχουν παρόμοιο σχήμα με τα υφάδια.

boryi < αφιερωμένος στον Γάλλο βοτανικό Baptiste Geneviève Marcellin Bory de Saint-Vincent (1778–1846).

Άστρος Κυνουρίας - Αρκαδία 25/10/2008

Cyclamen graecum

Αθήνα 10/11/2011 

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Το Cyclamen graecum  (Link. 1834 subsp. graecum) είναι κονδυλώδες φυτό Ελλάδας, Μικράς Ασίας και Κύπρου.

Έχει ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα με εξαίρεση την Πίνδο.

Κόνδυλος σφαιρικός με χοντρό και άγριο φλοιό. Ρίζες χοντρές, σαρκώδεις.

Τα φύλλα βγαίνουν προς το τέλος της ανθοφορίας. Είναι μεγάλα, καρδιοειδή, με την κάτω επιφάνειά τους πορφυρή και την επάνω σκουροπράσινη με ανταύγειες ανοιχτοπράσινες ή ασημί και διάφορα σχέδια.

Άνθη ρόδινα σε διάφορες αποχρώσες και στην βάση τους πορφυρά, πολλά, σε μακρύ ποδίσκο, δίχως φύλλα. Τα άνθη γέρνουν προς τα κάτω, ενώ τα πέντε πέταλα (λοβοί της στεφάνης) στρέφονται προς τα πίσω και πάνω. Στην βάση κάθε πέταλου υπάρχουν «ωτιόμορφα εξαρτήματα» (αυτάκια).

Ανθίζει από τον Σεπτέμβριο σε βραχώδεις και πετρώδεις περιοχές, φρυγανότοπους, θαμνώνες, συνήθως σε ηλιόλουστες θέσεις.

*** Στην Ρόδο φύεται το υποείδος anatolicum και στην Κρήτη (νομός Χανίων) το υποείδος candicum, ενδημικά και τα δύο.

Ετυμολογία

Cyclamen < κυκλάμινος > κύκλος - από τους τέλειους κύκλους που κάνουν οι καρποφόροι βλαστοί και η στεφάνη.

graecum < Graecia (το όνομα της Ελλάδας στα λατινικά).

Το αρχαίο του όνομα ήταν «κυκλάμινος» κατά Θεόφραστο. Ετυμολογικά η λέξη προέρχεται από την λέξη «κύκλος» (πρβλ. σησάμινος, συκάμινος). Οι κόνδυλοί του όταν είναι νωποί είναι τοξικοί. Από την λαϊκή ιατρική οι ξεροί κόνδυλοι χρησιμοποιούνται ως εμμηναγωγό και ως αντίδοτο για το δηλητήριο των φιδιών.

Κέρκυρα 10/10/2010
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Colchicum haynaldii

Κέρκυρα 09/10/2010

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Το Colchicum haynaldii (Heuffel 1858) είναι βαλκανικό είδος. Στην Ελλάδα εξαπλώνεται στο Ιόνιο (Κέρκυρα), την Πίνδο, την Μακεδονία, τον Όλυμπο...

Βιότοπος: λιβάδια, θαμνώνες, ανοίγματα δασών.

Φύλλα λογχοειδή.

Τα μεσαίου μεγέθους άνθη του έχουν απαλό ροζ χρώμα και φέρουν δικτύωση - ψηφιδοποίηση.

Ανθίζει από τα μέσα Αυγούστου μέχρι τις αρχές Νοεμβρίου.

Ετυμολογία:

Colchicum < Κολχίς (αρχαία όνομα της σημερινής Γεωργίας). Κατά τον Διοσκουρίδη, το κολχικό φύτρωνε άφθονο στην Κολχίδα και την Μεσσηνία.

haynaldii < προς τιμήν του Ούγγρου καρδινάλιου Stephan Franz Ludwig (Lajos) Haynald (1816-1891) παθιασμένου με την βοτανική και συλλέκτη.

Colchicum confusum

Κέρκυρα 09/10/2010
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Το Colchicum confusum (K. Persson 1999) είναι ενδημικό είδος με εξάπλωση σε Κέρκυρα, Πίνδο, Όλυμπο και Παρνασσό. Είναι συγγενικό με τα C. graecum και C. autumnale αλλά διαφέρει από αυτά με τα μικρότερα άνθη του. Ίσως γι' αυτό ονομάστηκε confusum (συγκεχυμένο, μπερδεμένο). 

Τα 3-5 λογχοειδή φύλλα του είναι μεσαίου μεγέθους. 

Ανθίζει το φθινόπωρο.

Ετυμολογία:

Colchicum < Κολχίς (αρχαία όνομα της σημερινής Γεωργίας). Κατά τον Διοσκουρίδη, το κολχικό φύτρωνε άφθονο στην Κολχίδα και την Μεσσηνία.

confusum < confundo σύγχυση, μπέρδεμα, μίξη.

Sternbergia lutea

Κέρκυρα (Παλαιά Περίθεια) 09/10/2010 

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Sternbergia lutea [(L.) Spreng. 1825] είναι μεσογειακό γεώφυτο.
Έχει μεγάλη εξάπλωση στην Ελλάδα, με εξαίρεση την Δυτική Μακεδονία. Ανάλογα με τις περιοχές ονομάζεται κρινάκι, κίτρινο κρινάκι, λαλές, αγριολαλές και αγριόκρινος. 
Είναι πολυετής, πόα με βολβοειδές ρίζωμα, φύλλα λογχοειδή, στενόμακρα, ανεπτυγμένα κατά την άνθιση. Ανθίζει το φθινόπωρο. Άνθη κίτρινα, με 6 λογχοειδή τέπαλα μήκους μέχρι 6 εκατοστά. Στην βάση τους έχουν μία μεμβρανώδη σπάθη. 
Φύεται κυρίως σε πετρώδεις τοποθεσίες. Συχνά καλλιεργείται σαν καλλωπιστικό. 

Ετυμολογία:
Sternbergia < αφιερωμένο στον Caspar (Kaspar) Maria von Sternberg (1761-1838), Βοημό βοτανικό που θεωρείται ιδρυτής του κλάδου της Παλαιοβοτανικής

lutea = κίτρινη.

Αμοργός (Θολάρια) 23/11/2007

Χώρα Αμοργού 11/10/2006

Χώρα Αμοργού 11/10/2006