Draba praecox

Τουρκοβούνια 21-01-2014

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Draba praecox (Steven 1812) είναι μεσογειακό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.

Συνώνυμο: Erophila praecox [(Steven) DC. 1821].

Βιότοπος: λιβάδια, φρύγανα, διάκενα δασών, άκρες δρόμων σε υψόμετρα 0-1200 (-1900) μ.

Ετήσιο φυτό, λεπτό ύψους 3-12 εκ. Βασικά φύλλα σε ρόδακα.

Ανθίζει από τα μέσα Φεβρουαρίου έως τον Ιούνιο, ανάλογα με το υψόμετρο.

Ετυμολογία:

Draba < δράβη (φυτό που αναφέρει ο Διοσκουρίδης). - Ο De Theis γράφει ότι, σύμφωνα με τον Λινναίο, Δράβη σημαίνει ξινή, πικάντικη, με αναφορά στη γεύση των φύλλων

praecox = πρώιμη ==> η πρώτη που ανθίζει.

Erophila < ηρ (ιωνικ.) έαρ + φίλη ==> για την πρώιμη ανθοφορία την άνοιξη.

Bellis annua

Τουρκοβούνια

Η Bellis annua, L. 1753, είναι μεσογειακό φυτό, με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα, εκτός της βορειοδυτικής χώρας.

Βιότοπος: υγρά παράκτια λιβάδια, εποχικά βαλτώδη εδάφη, φρύγανα, ακαλλιέργητα χωράφια σε υψόμετρα 0-400 (-900) μ.

Μικρό ετήσιο φυτό με λεπτές ρίζες.

Φύλλα έμμισχα, ελαφρά οδοντωτά στο άνω μέρος, τα περισσότερα σχηματίζουν ρόδακα.

Βλαστοί  αρκετοί, 2-10 εκ., συνήθως χωρίς φύλλα.

Ανθίδια λευκά, λογχοειδή

Ανθίζει Φεβρουάριο -μέσα Μαΐου.

Ετυμολογία:

Bellis > béllus όμορφος, χαριτωμένος

annuus, a, um = ετήσιος, μονοετής ==> αναφέρεται στην διάρκεια της περιόδου βλάστησης.

Lamium moschatum

Τουρκοβούνια 15/04/2014 Αθήνα

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Το Lamium moschatum (Mill. 1768) είναι φυτό της Ανατολικής Μεσογείου, με ευρεία εξάπλωση στην χώρα μας εκτός από την ΒΔ Ελλάδα.
Ετήσιο φυτό, αραιά τριχωτό, ύψους 10-30 εκ.
Φύλλα ωοειδή-δισκοειδή ή τριγωνικά-ωοειδή, πριονωτά.
Βιότοπος: φρύγανα, ελαιώνες, παράκτια ενδιαιτήματα, σε υψόμετρα 0-1100 μ.
Στεφάνη λευκή 16-25 χιλ. Σωλήνας στεφάνης 6-12 χιλ. κοντύτερος από τον κάλυκα. Πάνω χείλος τριχωτό-πριονωτό.
Ανθίζει από τον Απρίλιο.

Ετυμολογία:
Lamium < λαιμός ==> αναφορά στον σωληνίσκο της στεφάνης // lamium, είδος τσουκνίδας που αναφέρει ο Πλίνιος.
moschátum < musk, αραβική λέξη για τον «μόσκο», ασιατικό μηρυκαστικό με ευώδη αδένα = εύοσμος, ευώδης, αρωματικός.

Tribulus terrestris

Αθήνα (Τουρκοβούνια) 25/09/2016

Ο Τρίβολος ο επίγειος (Tribulus terrestris L. 1753) είναι κοσμοπολίτικο φυτό, με ευρεία εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα.
Κοινά ονόματα: τριβόλι, τριβούλι, κολλητσίδα.
Ετήσιο φυτό, 10-60 εκ., έρπον.
Φύλλα αντίθετα, πτεροσχιδή, τριχωτά.
Βιότοπος: αγροί, άκρες δρόμων, ξηρά λιβάδια.
Άνθη μονήρη, με 5 κίτρινα πέταλα 
Ανθίζει Μάιο - Ιούλιο.

Ετυμολογία:
Tribulus > τρίβολος (τρι* + βόλος) μικρό σιδερένιο τεμάχιο με τρεις αιχμές τοποθετημένες έτσι ώστε η μία να στέκεται πάντοτε κατακόρυφα, όπως κι αν αυτό ριχνόταν στο έδαφος, το οποίο διασκόρπιζαν κατά μάζες, για να παρακωλύσουν την πορεία εχθρικού στρατού ==> αναφορά στους καρπούς που έχουν αιχμηρές ακίδες = Τρίβολος.
terrestris > terra ==> επειδή αναπτύσσεται την γη, μακριά από  νερό = επίγειος.

Ailanthus altissima

Αθήνα (Τουρκοβούνια) 26/09/2016

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η βρωμοκαρυδιά Ailanthus altissima [(Mill.) Swingle 1916)] είναι κινέζικο δέντρο. Εισήχθη στην Ευρώπη και στην Ελλάδα για καλλωπιστικούς σκοπούς αλλά, καθώς δεν έχει φυσικούς εχθρούς στην Ευρώπη, επεκτάθηκε υπερβολικά και συνεχίζει να επεκτείνεται. 

Έχει πολύ ανθεκτικό ριζικό σύστημα και είναι δύσκολο να καταπολεμηθεί. Φύεται σε μπάζα, αυλές, ανοιχτούς χώρους στις πόλεις.

Ετυμολογία:

Ailanthus < aillanito το όνομα του δέντρου στις νήσους Μολούκες της Ανατολική Ασίας, που σημαίνει ότι έχει ύψος που φτάνει στον ουρανό.

altissima < υπερθετικός του altus (υψηλός).

Euphorbia prostrata

Αθήνα (Τουρκοβούνια) 30/09/216

Η Ευφορβία η  εδαφόβια (Euphorbia prostrata Aiton 1789) είναι νεοτροπικό φυτό, με καταγωγή από την Βόρεια Αμερική. Έχει ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα, εκτός από τις Κυκλάδες.
Συνώνυμο: Chamaesyce prostrata (Aiton) Small 1903.
Βιότοπος χαλικώδη ορεινά και παράκτια ενδιαιτήματα σε υψόμετρα 0-400 μ. (περιστασιακά έως 1100 μ. στην ηπειρωτική χώρα).
Ετήσιο φυτό. Βλαστός 35 εκ. με έως και 10 κλάδους, κοκκινωπός στο πάνω μέρος και πράσινος στο κάτω.
Φύλλα ευρέως ελλειπτικά έως επιμήκη
Ανθίζει Σεπτέμβριο - Οκτώβριο.

Ετυμολογία
Euphorbia > ευ (καλώς) + φέρβω (τρέφω, βοσκω) και φορβή (τροφή, βοσκή) [2] Σύμφωνα με τον Πλίνιο, από το γιατρό Εύφορβο που ανακάλυψε τις θεραπευτικές ιδιότητες του φυτού. [3] Σύμφωνα με τον Treccani από το λατινικό euphorbium, που προέρχεται από το ελληνικό «ευφόρβιον».
prostrata > prosterno απλώνω κάτι στο έδαφος, καταστρώνω = εδαφόβια (πρηνής)
Chamaesyce > χαμαί + σύκο ==> αναφορά στους καρπούς του.

Datura inoxia

Τουρκοβούνια (Αθήνα) 03/10/2013

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Datura inoxia (Mill. 1768) είναι φυτό με καταγωγή από την αμερικανική ήπειρο, που έχει εγκλιματιστεί στην Ελλάδα, με ευρεία εξάπλωση, εκτός Πίνδου, Θεσσαλίας και Δυτικής Μακεδονίας. 
Θεωρείται πλέον κοσμοπολίτικο ζιζάνιο. Είναι ένα επικίνδυνο φυτό, επειδή είναι παραισθησιογόνο, λόγω της υψηλής συγκέντρωσης αλκαλοειδών σε όλα του τα μέρη.
Βιότοπος: αγροί, διαταραγμένα εδάφη, μέρη με ανθρωπογενή επιβάρυνση σε υψόμετρα 0-400 μ.
Φύλλα ωοειδή, γκριζοπράσινα με ανοιχτότερες νευρώσεις. Άνθη 12-20 εκ. και καρποί σχεδόν σφαιρικοί.
Ανθίζει Αύγουστο - Νοέμβριο.

Ετυμολογία:
Datura < πορτογαλική λέξη από το ινδικό λαϊκό όνομα dhatura που σημαίνει μήλο ==> αναφορά στο σχήμα των καρπών.
inoxia < in μέσα, εντός + noxia βλαβερή,  δηλητηριώδης, επικίνδυνη, θανατηφόρα.

Allium roseum

Τουρκοβούνια (Αθήνα) 15/04/2008

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Το Allium roseum (L. 1753) είναι μεσογειακό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα. 
Αυτό το πολύ όμορφο αγριόσκορδο έχει 2-5 φύλλα αυλακωτά, λεία, ελαφρά οδοντωτά. Σκιάδιο ημισφαιρικό μέχρι 7εκ. με πολλά (μέχρι 30) ροζ άνθη σε κοντούς ποδίσκους. Οι στήμονες κοντύτεροι από τα τέπαλα. Φύεται σε καλλιέργειες, όρια αγρών, ξέφωτα δασών, λιβάδια. 
Ανθίζει από τον Μάιο.

Ετυμολογία:
Allium < allium (λατιν. Πλίνιος) > άγλις, -ίθος, η κεφαλή ή σκελίδα σκόρδου (σύμφωνα με τον Ottorino Pianigiani, 1845-1926, Ιταλό δικαστή, πολιτικό και γλωσσολόγο).
roseum < rosa ( ρόδο), τριαντάφυλλο = ροδόχρωμο, ρόδινο, ροζ.

Σχινιάς 25/04/2011

Allium ampeloprasum

Τουρκοβούνια (Αθήνα) 25/05/2007

Το γεώφυτο Άλλιο το αμπελόπρασο (Allium ampeloprasum, L. 1753) είναι μεσογειακό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα. 
Υψηλό φυτό με φύλλα στενά, οδοντωτά. Σκιάδιο σφαιρικό έως 8 εκ. διάμετρο, με πλήθος ροδοκόκκινα άνθη και έντονη μυρωδιά σκόρδου. Φύεται σε άκρες δρόμων, εγκαταλειμμένα χωράφια, υποβαθμισμένα εδάφη. 
Ανθίζει από τον Μάιο μέχρι το καλοκαίρι.

Ετυμολογία:
Allium > αllium (λατιν. Πλίνιος) > άγλις, -ίθος, η κεφαλή ή σκελίδα σκόρδου (σύμφωνα με τον Ottorino Pianigiani, 1845-1926, Ιταλό δικαστή, πολιτικό και γλωσσολόγο).
ampeloprasum  > άμπελος + πράσο (άγριο σκόρδο που καλλιεργούσαν στις άκρες αμπελώνων) - αμπελόπρασο.

Gagea peduncularis

Υμηττός 24/02/2012
φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Gagea peduncularis [(C. Presl) Pascher 1904]) είναι μεσογειακό φυτό, με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα, εκτός της Εύβοιας και της Βόρειας Πίνδου. 
Βιότοπος: θαμνώνες, φρύγανα, ανοιχτές πετρώδεις τοποθεσίες σε υψόμετρα 0 -1100 (-1500) μ.
Μικρό, πολυετές, χνουδωτό φυτό με κοντούς βλαστούς.
Τα ανώτερα φύλλα λογχοειδή, τα κατώτερα που είναι πάντα 2 είναι γραμμοειδή αυλακωτά. 
Άνθη κίτρινα, πρασινωπά στην έξω πλευρά, μονήρη με διάμετρο μέχρι 2,5 εκ. 
Ανθίζει Φεβρουάριο - Μάιο.

Ετυμολογία:
Gagea < προς τιμήν του Άγγλου φυσιοδίφη Thomas Gage (1781 - 1820.
peduncularis = έμμισχος.

Τουρκοβούνια 08/02/2015

Vicia sativa

Τουρκοβούνια 24/02/2010