Viola dukadjinica

Βασιλίτσα 24/05/2015

φωτογραφία Ζήσης Αντωνόπουλος

Η Viola dukadjinica (W.Becker & Košanin 1926) φύεται στην Βόρεια Πίνδο και στην Βασιλίτσα (φυσικό σύνορο των νομών Ιωαννίνων και Γρεβενών) και επίσης στην Αλβανία  (από όπου περιγράφηκε) και την Σέβερνα Μακεντόνιγια.
Βιότοπος: οφιολιθικά πετρώματα σε υψόμετρα 1900-2600 μ.
Πολυετές φυτό, ύψους 6-15 εκ. κατά την ανθοφορία.
Άνθη με κίτρινη στεφάνη και μερικές σκούρες ραβδώσεις στο κέντρο.
Άνθιση: Μάϊος - Αύγουστος

Ετυμολογία:
Viola < viola, δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα) - ελληνικά: ίον (< ιώδες χρώμα, κλπ).
dukadjinica < Dukagjin (< Dukagjini Δούκα-Γκίνη, οικογένεια φεουδαρχών), περιοχή της Βόρειας Αλβανίας, από όπου περιγράφηκε το φυτό.

 

Viola epirota

 

Βασιλίτσα 05/06/2016

φωτογραφία Θανάσης Παπανικολάου

Η Viola epirota [(Halácsy) Raus 1983] φύεται στην Ήπειρο, την Αλβανία και την Σέβερνα Μακεντόνιγια.
Στην Ελλάδα φύεται στην Βόρεια Πϊνδο (περιγράφηκε από το όρος Τόμαρος) και στην Βασιλίτσα (φυσικό σύνορο των νομών Ιωαννίνων και Γρεβενών).
Βιότοπος: βραχώδη βοσκοτόπια σε υψόμετρα 1600-2300 μ.
Άνθιση: Μάιος - Αύγουστος.

Ετυμολογία:
Viola < viola, δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα - ελληνικά: ίον.
epirota < Ήπειρος.

Viola perinensis

Όρβηλος 10/06-2016

φωτογραφία Σπύρος Τσιφτσής

Η Viola perinensis (W. Becker 1921) είναι ενδημική Βουλγαρίας και Μακεδονίας (Παγγαίο, Φαλακρό, Όρβηλος). Περιγράφηκε από το Πιρίν της Βουλγαρίας, από όπου και ονομάστηκε.
Βιότοπος: κοιλώματα ασβεστολιθικών βράχων σε υψόμετρα 1600-1950 μ.
Χλοώδες πολυετές φυτό, με ύψος έως 10 εκ. κατά την ανθοφορία. Φύλλα διπλωμένα και επαναλαμβανόμενα, με μακριούς μίσχους. 
Άνθη κίτρινα ή βιολετιά με κίτρινο κέντρο, που σε μερικές θέσεις συνυπάρχουν.
Άνθιση: Απρίλιος - Αύγουστος, ανάλογα με το υψόμετρο

Ετυμολογία:
Viola < viola, δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα - Ελληνικά: ίον (< ιώδες χρώμα, κλπ).
perinensis < Πιρίν, περιοχή της ΝΔ Βουλγαρία.
 

Viola macedonica

Όσσα 07/06/2010

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Viola macedonica (Boiss. & Heldr. 1854) είναι βαλκανικό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην Μακεδονία (Βαρνούντας, Σινιάτσικο, Βούρινος, Όλυμπος, Πιέρια, Βέρμιο, Χορτιάτης, Χολομώντας, Άθως, Μπέλλες, Παγαίο, Μενοίκιο, Βροντούς, Όρβηλος, Φαλακρό), την Ήπειρο, την Στερεά Ελλάδα και την Θεσσαλία.

Περιγράφηκε με υλικό που συλλέχθηκε το 1851 στον Χορτιάτη.

Του έχουν δοθεί διάφορα συνώνυμα με επικρατέστερο το Viola tricolor subsp. macedonica [(Boiss. & Heldr.) A. F. W. Schmidt 1854].

Βιότοπος: δάση και υποαλπικά λιβάδια σε υψόμετρα 800-1800 (2300) μ.

Άνθιση καλοκαιρινή.

Ετυμολογία:

Viola < viola, δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα - Ελληνικά: ίον.

macedonica < Μακεδονία.

tricolor < τρις + cólor (χρώμα).

Viola reichenbachiana

Βόρας (Καϊμακτσαλάν) 04/06/2010

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Viola reichenbachiana (Boreau 1857) είναι ευρασιατικό φυτό, με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα εκτός από τις Κυκλάδες.
Βιότοπος: σκιερές δασικές εκτάσεις σε υψόμετρα (100-) 400-1500 (-1900) μ.
Πολυετής πόα.
Βασικά φύλλα σε ρόδακα, καρδιοειδή, οδοντωτά, μακρόμισχα, με αραιό χνούδι.
Άνθη ιώδη με σκούρες νευρώσεις.
Ανθίζει Μάρτιο - Ιούνιο.

Ετυμολογία:
Viola < viola δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα. Ελληνικά: ίον (< ιώδες χρώμα, κλπ).
reichenbachiana < αφιερωμένη στον Γερμανό ορνιθολόγο Heinrich Gottlieb Ludwig Reichenbach (Rchb. 1793-1879).

Viola graeca

Βαρδούσια 30/05/2010

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Viola graeca, (W.Becker) Halácsy 1908, είναι ενδημική της Στερεάς Ελλάδας( Παρνασσός, Γκιώνα, Βαρδούσια, Καλλιακούδα, Τυμφρηστός) και της Πελοποννήσου (Ταΰγετος, Πάρνωνας, Ζήρεια, Χελμός). 
Βιότοπος: βραχώδεις εξάρσεις σε λιβάδια, βράχοι σε αλπικά και υποαλπικά ενδιαιτήματα σε υψόμετρα 1700-2300 μ.
Πολυετές φυτό με λείους ή αραιά τριχωτούς βλαστούς, ύψους 5-20 εκ.
Φύλλα ωοειδή, τα ανώτερα λογχοειδή-γραμμικά. Τα φύλλα σταδιακά μειώνονται προς την βάση.
Στεφάνη μεταβλητή σε σχήμα και χρωματισμό. Άνθη κίτρινα ή ιώδη ή συνδυασμός τους. Τα πλευρικά πέταλα κατευθύνονται προς τα πάνω ή εξαπλώνονται οριζόντια.
Ανθίζει Μάιο - Αύγουστο.
Ετυμολογία:
Viola < δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα. Ελληνικά: ίον (< ιώδες χρώμα, κλπ). 

Viola odorata

Πάρνηθα 28/02/2010

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Viola odorata L. 1753, είναι ευρασιατικό φυτό, με πλατιά εξάπλωση στην Ελλάδα.
Βιότοπος: υγροί, σκιεροί οικότοποι σε δάση, θαμνώνες και χαράδρες, σε υψόμετρα 200-1300 (-2000) μ.
Αυτή η μικρή εύοσμη βιόλα έχει παράρριζα φύλλα, πλατιά, καρδιοειδή, νεφροειδή, μακρόμισχα. 
Έχει άνθη βαθιά ιώδη και σέπαλα ωοειδή. 
Απαντάται σε δροσερές τοποθεσίες, ενώ καλλιεργείται πλατιά και σαν διακοσμητικό.
Ανθίζει Φεβρουάριο - Μάιο.

Ετυμολογία:
Viola < viola, δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα. Ελληνικά: ίον (< ιώδες χρώμα, κλπ). 
odorαta < odóro αρωματίζω, με ευχάριστη μυρωδιά = αρωματική, εύοσμη.

Viola canina

Βόρας 04-06-2010
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Viola canina (L. 1753) έχει ευρεία εξάπλωση σε όλη την Ευρώπη που φτάνει έως την ΝΔ Ασία. Στην Ελλάδα φύεται στην Ανατολική Μακεδονία και την Θράκη.

Βιότοπος: λιβάδια, όχθες μόνιμων ή εποχιακών ρεμάτων από τα 500 μ. και πάνω.

Πολυετές είδος ύψους 5-15 εκ.

Άνθη κυανά.

Άνθιση από τον Απρίλιο.

Ετυμολογία:

Viola < viola, δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα - ελληνικά: ίον (< ιώδες χρώμα, κλπ)

canina < cánis σκύλος ==> κοινή όπως σκύλος.

Viola heldreichiana

Λέσβος 14/05/2014

φωτογραφία Δαυΐδ Κουτσογιαννόπουλος

Η Viola heldreichiana (Boiss. 1849) είναι φυτό της Ανατολικής Μεσογείου. Στην Ελλάδα φύεται στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου Κάρπαθο, Ρόδο, Κω, Κάλυμνο, Ικαρία, Σάμο και Λέσβο.
Βιότοπος: βραχώδεις πλαγιές, φρύγανα, διάκενα κωνοφόρων δασών σε υψόμετρα (200-) 400-1200 μ.
Μικρή ετήσια πόα, ύψους 2-8 εκ.
Βασικά φύλλα μακριά, αμβλεία, ελλειπτικά.
Σέπαλα 3-5 χιλ. επιμήκη.
Πέταλα με ανοιχτό ή σκούρο ιώδες χρώμα.
Ανθίζει Μάρτιο - Μάιο.

Ετυμολογία:
Viola < viola δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα. Ελληνικά: ίον (< ιώδες χρώμα, κλπ).
heldreichiana < αφιερωμένη στον Θεόδωρο Χελδράιχ (Theodor Henrich Hermann von Heldreich, 1822-1902), διευθυντή του Βοτανικού Κήπου Αθηνών.

Viola delphinantha

Ροδόπη 14/07/2014

φωτογραφία Δαυίδ Κουτσογιαννόπουλος

Η Viola delphinantha (Boiss. 1843) είναι ενδημική της Ελλάδας και της Βουλγαρίας. Στην Ελλάδα φύεται κυρίως στην Μακεδονία (Όλυμπος, Άθως, Παγγαίο, Φαλακρό, Όρβηλος, Ροδόπη) και κάνοντας ένα άλμα στον Χελμό της Βόρειας Πελοποννήσου. Περιγράφηκε από την κορυφή του Άθωνα στο Άγιον Όρος, όπου τοπικά είναι μάλλον κοινή.

Βιότοπος: ρωγμές ασβεστολιθικών βράχων σε υψόμετρα (700-) 1400-2500 μ.

Πολυετές φυτό με ξυλώδη βάση. Φύλλα στενά σχεδόν βελονοειδή.

Στεφάνη άνθους κόκκινη-λιλά ή ρόδινη.

Ετυμολογία:

Viola < viola, δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα) - ελληνικά: ίον (< ιώδες χρώμα, κλπ).

delphinantha < δελφίν + άνθος ==> από το πολύ μακρύ σπιρούνι του άνθους που μοιάζει με το ρύγχος του δελφινιού.

Viola aetolica

Οίτη 29/05/2010

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Viola aetolica (Boiss. & Heldr. 1859) είναι βαλκανικό είδος με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα, εκτός των νησιών. Περιγράφηκε από τα ορεινά της Αιτωλίας.
Βιότοπος: λιβάδια, χαράδρες, βοσκοτόπια. υποαλπικές θέσεις σε υψόμετρα 1200-2000 μ.
Ετήσια ή πολυετής τριχωτή πόα.
Πολλοί ανερχόμενοι ανθοφόροι βλαστοί, 10-30 (-40) εκ.
Κατώτερα φύλλα ωοειδή-κυκλικά. Ανώτερα φύλλα ωοειδή-επιμήκη.
Στεφάνη σε ανοιχτό κίτρινο, με κατώτερο πέταλο κίτρινο.
Ανθίζει Απρίλιο - Αύγουστο.

Ετυμολογία:
Viola < viola (latin.) δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα - ελληνικά: ίον (< ιώδες χρώμα, κλπ). 
aetolica < Αιτωλία.

Viola striis-notata

Όλυμπος 2007

φωτογραφία Ζήσης Αντωνόπουλος

Η Viola striis-notata [(J. Wagner) Merxm. & Lippert 1977] είναι ενδημικό φυτό του Ολύμπου.
Βιότοπος: σάρες, σε υψόμετρα 2400 - 2900 μ.
είναι φυτό ποώδες πολυετές, με
λεπτούς έρποντες βλαστούς
Φύλλα κυκλικά, ακέραια. 
Τα άνθη εμφανίζονται σχεδόν στο επίπεδο του εδάφους. Η στεφάνη έχει χρώμα ρόδινο-ιώδες ή ανοικτό κυανό-ιώδες.
Ανθίζει από τον Ιούλιο έως τον Αύγουστο και περιστασιακά έως το Σεπτέμβριο.

Ετυμολογία:
Viola < viola, δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα. Ελληνικά: ίον (< ιώδες χρώμα, κλπ). 
striis-notata < strio (κάνω ραβδώσεις) + notata (< noto σημαδεύω επισημαίνω).

Viola eximia

Βόρας (Καϊμακτσαλάν) 11/07/2009

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Viola eximia (Formánek 1900) είναι ενδημικό της ΒΔ Ελλάδας και της Severna Makedonija.
Περιγράφηκε από το Καϊμακτσαλάν του Βόρα.
Βιότοπος: υποαλπικά και αλπικά λιβάδια σε ασβεστολιθικά υποστρώματα σε υψόμετρα 1600-2250 μ.
Πολυετές φυτό έως 12 εκ. Στελέχη γυμνά ή λίγο τριχωτά.
Φύλλα λογχοειδή-επιμήκη, σταδιακά στενεύουν έως τον τριχωτό μίσχο.
Άνθη κίτρινα με ιώδεις ραβδώσεις
Ανθίζει Μάιο - Αύγουστο.

Ετυμολογία:
Viola < viola, δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα. Ελληνικά: ίον (< ιώδες χρώμα, κλπ). 
eximia = έξοχη, εξαίρετη.

Viola graeca

Χελμός 12/06/2010

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Viola graeca, (W.Becker) Halácsy 1908, είναι ενδημική της Στερεάς Ελλάδας( Παρνασσός, Γκιώνα, Βαρδούσια, Καλλιακούδα, Τυμφρηστός) και της Πελοποννήσου (Ταΰγετος, Πάρνωνας, Ζήρεια, Χελμός). 

Βιότοπος: βραχώδεις εξάρσεις σε λιβάδια, βράχοι σε αλπικά και υποαλπικά ενδιαιτήματα σε υψόμετρα 1700-2300 μ.

Πολυετές φυτό με λείους ή αραιά τριχωτούς βλαστούς, ύψους 5-20 εκ.

Φύλλα ωοειδή, τα ανώτερα λογχοειδή-γραμμικά. Τα φύλλα σταδιακά μειώνονται προς την βάση.

Στεφάνη μεταβλητή σε σχήμα και χρωματισμό. Άνθη κίτρινα ή ιώδη ή συνδυασμός τους. Τα πλευρικά πέταλα κατευθύνονται προς τα πάνω ή εξαπλώνονται οριζόντια.

Ανθίζει Μάιο - Αύγουστο.

Ετυμολογία:

Viola < δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα. Ελληνικά: ίον (< ιώδες χρώμα, κλπ). 

Viola doerfleri

Βόρας 04/06/2010

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Viola doerfleri (Degen 1897) είναι ενδημική του Βόρα (πιθανώς και από τις δυο πλευρές των συνόρων). Περιγράφηκε από την κορφή Καϊμακτσαλάν.
Βιότοπος: αμμώδη πλατώματα και σχισμές βράχων σε υψόμετρα 1800-2500 μ.
Πολυετές φυτό, κοντόχοντρο, πυκνόφυτο, 5-12 εκ. Στελέχη μικρά φυλλώδη.
Φύλλα ωοειδή-επιμήκη, τα ανώτερα επιμήκη.
Άνθη ιώδη-βιολετιά με κίτρινο κέντρο και σκούρες ραβδώσεις
Ανθίζει Ιούνιο - Αύγουστο.

Ετυμολογία:
Viola < viola, δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα. Ελληνικά: ίον (< ιώδες χρώμα, κλπ). 
doerfleri < αφιερωμένη στο Αυστριακό βοτανικό Ignaz Doerfler (Dörfler, 1866-1950).

Viola albanica

Σμόλικας 30/07/2011

φωτογραφία Ζήσης Αντωνόπουλος

Η Viola albanica Halácsy 1900 είναι ενδημικό της ΒΔ Ελλάδας και της Αλβανίας. Αν και περιγράφηκε με συλλογές από τον Σμόλικα, κοντά στην Κόνιτσα, ονομάστηκε «αλβανική», ίσως γιατί η Ήπειρος δεν είχε ακόμα απελευθερωθεί.
Φύεται στην Βόρεια Πίνδο, σε Μαυροβούνι, Μηλέα, Γκαμήλα, Σμόλικα, Βασιλίτσα, Γράμμο.
Βιότοπος: σερμπετινικά και σχιστολιθικά εδάφη, σε υψόμετρα 1650-2500 μ.
Μοιάζει στην μορφή ανάπτυξη με τη Viola striis-notata του Ολύμπου αλλά διαφέρει στα κάτω φύλλα που είναι οδοντωτά-επιμήκη προς επιμήκη-σπατουλοειδή.
Η στεφάνη είναι είναι σκούρα-ιώδης και στις κορυφές κόκκινη-βιολετί.
Ανθίζει Ιούνιο - Αύγουστο.

Ετυμολογία:
Viola < viola (latin.) δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα. Ελληνικά: ίον (< ιώδες χρώμα, κλπ). 
albanica < Albania = αλβανική.

Viola vourinensis

φωτογραφία Ζήσης Αντωνόπουλος

Η Viola vourinensis (Erben, 1985) είναι ενδημική των ορέων Βούρινος και Άσκιο (Σινιάτσικο). 

Βιότοπος: πετρώδεις θέσεις σε θαμνώνες και λιβάδια, σε υψόμετρα μεγαλύτερα των 1000 μ.

Άνθη με ποικιλία χρωμάτων: κίτρινο, μοβ, λιλά και οι συνδυασμοί τους,

Άνθιση: Μάιος - Ιούνιο.

Ετυμολογία:

Viola < viola, δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα - ελληνικά: ίον (< ιώδες χρώμα, κλπ).

vourinensis < Βούρινος, το βουνό από το οποίο περιγράφηκε επιστημονικά.

Viola orphanidis

Πιέρια όρη 06/06/2010

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Viola orphanidis, Boiss. 1867, είναι βαλκανικό φυτό. Στην Ελλάδα εξαπλώνεται στην βόρεια χώρα. 

Βιότοπος: υποαλπικοί βοσκότοποι, άκρες δασών σε υψόμετρα 1600-2100 μ.

Πολυετές φυτό με μαλακό τρίχωμα και όρθιους βλαστούς, 10-50 εκ. στην πλήρη ανθοφορία.

Μεσαία και ανώτερα φύλλα ωοειδή, στριφογυριστά, οδοντωτά.

Στελέχη με 1-4 άνθη και άνθη μπλε-ιώδη με σκούρες ιώδεις ραβδώσεις σε κίτρινο κέντρο με λευκές προεκτάσεις.

Ανθίζει Μάιο - Ιούλιο.

Ετυμολογία:

Viola < viola, δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα - Ελληνικά: ίον (< ιώδες χρώμα, κλπ). 

orphanidis < προς τιμήν του βοτανικού Θεόδωρου Ορφανίδη (Σμύρνη 1817 - Αθήνα 1886), καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Viola dirphya

 Δίρφυς 28/04/2013

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Viola dirphya (Tiniakou, 1991) είναι ενδημική της Κεντρικής Εύβοιας (όρη Δίρφυς, Ξεροβούνι, Πυξαριά).

Βιότοπος: εσοχές μεταξύ ασβεστολιθικών βράχων, σπανιότερα σε σχισμές βράχων, σε υψόμετρα 100-1300 μ. σε θέσεις με έλατα ή κάτω από φτέρες και θάμνους

Φυτό πολυετές, λείο, με βλαστούς. Ρίζωμα λεπτό, ξυλώδες, που διακλαδίζεται στο ανώτερο τμήμα του και καταλήγει σε 1-3 ρόδακες φύλλων. Βλαστοί έως 12 εκ. Φύλλα πράσινα, με αβαθώς οδοντωτό περιθώριο, λεία ή με βραχείες τρίχες.

Σέπαλα επιμήκη, λογχοειδή, λεία. Πέταλα ανώτερα αντωοειδή, γαλάζια - γαλαζωπά με έντονες ιώδεις νευρώσεις. Πλήκτρο που σχηματίζει αμβλεία γωνία.

Άνθιση: Μάιος-Ιούνιος.

Ετυμολογία:

Viola < viola (δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα) - ελληνικά: ίον (< ιώδες χρώμα, κλπ).

dirphya < Δίρφυς (Δίρφη).

Viola scorpiuroides

Δυτική Κρήτη 16/01/2011
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Viola scorpiuroides (Cosson, 1872) είναι σπάνιο φυτό, βορειοαφρικανικής προέλευσης. Έχει εύοσμα και πολύ μικρά άνθη, μήκους μόλις 1 εκατοστού. Είναι πολυετές, φρυγανώδες φυτό με ξυλώδη βλαστό. Προτιμά πετρώδεις θέσεις που βρίσκονται κοντά στην θάλασσα. Ανθίζει τον χειμώνα, από Ιανουάριο έως Μάρτιο. Η εξάπλωσή του περιλαμβάνει τα Κύθηρα, τα Αντικύθηρα, την Δυτική και Ανατολική Κρήτη.

Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (εκδ. 1995).

Ετυμολογία:

Viola < viola (latin.) δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα. Ελληνικά: ίον (< ιώδες χρώμα, κλπ)

scorpiuroides < scorpiurus (σκορπιός + ουρά), επειδή το άνθος έχει θέση όπως η ουρά του σκορπιού + είδος = σκορπιουροειδής.

Κρήτη 22_02_2009

φωτογραφία Βαγγέλης Παπιομύτογλου