Οι φίλοι του μπλοκ

Τετάρτη 15 Αυγούστου 2012

Mesembryanthemum nodiflorum

Ηρακλειά, βραχονησίδα Αβελάς 24/05/2010
φωτογραφίες  Γιάννης Γαβαλάς

Το Mesembryanthemum nodiflorum (L. 1753) είναι μεσογειακό φυτό. 
Φύεται σε παραθαλάσσια ενδιαιτήματα, στην Νότια και την νησιωτική Ελλάδα. Ανθίζει από τον Απρίλιο.

Ετυμολογία:
Mesembryanthemum < μεσημβρία + ανθέω (επειδή ανθίζει το μεσημέρι) // < μέσος + έμβρυο + άνθεμον, κατά τον Λινναίο, επειδή η ωοθήκη με το έμβρυο του σπέρματος βρίσκεται στο κέντρο του άνθους.
nodiflorum < nodus (λατιν.) κόμβος, κόμπος, όζος, άρθρωση ==> με άνθη στους κόμπους - όζους των βλαστών.


Δευτέρα 13 Αυγούστου 2012

Petrorhagia glumacea

Χελμός 12/06/2010
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Petrorhagia glumacea [(Bory & Chaub. 1838) P.W.Ball & Heywood 1964)] είναι βαλκανικό φυτό με εξάπλωση σε Πελοπόννησο, Νότια Πίνδο και με επιφύλαξη σε Στερεά Ελλάδα και Ιόνιο.
Βιότοπος: φρύγανα, λιβάδια, χωράφια σε υψόμετρα έως 1000 μ.
Ανθίζει Απρίλιο-Ιούνιο και Σεπτέμβριο-Οκτώβριο.

Ετυμολογία:
Petrorhagia < πέτρα + ραγή (ελληνιστική: ραγάς, ραγάδος) ρωγμή, ρήγμα, σχισμή ==> αναφορά   στο περιβάλλον ανάπτυξης τέτοιων φυτών, στις ρωγμές των πετρωμάτων και στα διάκενα ανάμεσα στις πέτρες.
glumacea < gluma λέπι (από τα λέπια στα βράκτια, όπως έχουν τα αγρωστώδη).

Παρασκευή 3 Αυγούστου 2012

Verbascum acaule

Χελμός 12/06/2010
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Το Verbascum acaule [(Bory & Chaub. 1832) Kuntze 1891] είναι ενδημικό του Χελμού και του Ταΰγετου. 
Βιότοπος: διαβρωμένα βραχώδη εδάφη, σχισμές ασβεστολιθικών βράχων, χαλικώδεις θέσεις, σε υψόμετρα 1850-2400 μ.
Πολυετές φυτό. Φύλλα βάσης ωοειδή-επιμήκη, ακανόνιστα και πριονωτά ή οδοντωτά.
Το μικρό του μέγεθος και η έλλειψη βλαστών προφανώς αποτελεί προσαρμογή στις καιρικές συνθήκες των μεγάλων υψομέτρων, όπου, εκτός από το χιόνι, συνηθισμένο καιρικό φαινόμενο είναι και οι δυνατοί άνεμοι.
Ανθίζει από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο.
Ετυμολογία:
Verbascum < verbascum (λατιν.) φλόμος < ίσως από barba < barbáscum γενειάδα, από τις τρίχες στα φύλλα και τα άνθη.
acaule < α στερητικό + καυλός (βλαστός).

Πέμπτη 2 Αυγούστου 2012

Ranunculus cacuminis

Βόρας 04/06/2010
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Ο Ranunculus cacuminis (Strid & Papanicolaou 1978) είναι τοπικό ενδημικό του όρους Βόρας. Περιγράφηκε από την κορυφή Καϊμακτσαλάν. Εξαπλώνεται και στις δύο πλευρές του Βόρα, σε Ελλάδα και Severna Makedonija.
Πολυετές είδος με πολύ βραχύ κάθετο ρίζωμα, το οποίο φέρει δέσμες από σαρκώδεις ατρακτοειδείς ρίζες.
Φύλλα βάση 5 με μακρύ μίσχο.
Ανθοφόρος βλαστός 6-12 εκ. ανερχόμενος, χωρίς διακλαδώσεις.
Βιότοπος: υποαλπικά λιβάδια, συνήθως κοντά σε πηγές ή σε χιόνι που λιώνει.
Άνθη λευκά.
Ανθίζει από τα μέσα Μαΐου μέχρι τα μέσα Ιουλίου.
*** Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (2009) με τον χαρακτηρισμό Τρωτό (VU).
Ετυμολογία:
Ranunculus < rana βάτραχος. Ο Πλίνιος γράφει ότι «ονομάζουμε ranunculus το βότανο που οι Έλληνες ονομάζουν βατράχιο» = βατράχιο, επειδή ορισμένα είδη αυτού του γένους ευδοκιμούν σε υδάτινο περιβάλλον.
cacuminis < cacumen -inis κορυφή, άκρο = της κορυφής. 

Κυριακή 29 Ιουλίου 2012

Dianthus corymbosus

Όσσα (Κίσσαβος) 07/06/2010
φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Ο Dianthus corymbosus (Sm. 1809) είναι ενδημικό αγριογαρύφαλλο της Βορειοανατολικής Ελλάδας, από το Πήλιο και την Όσσα μέχρι τον Άθωνα και τα βουνά της Μακεδονίας και της Θράκης. 
Βιότοπος: ξηρές και πετρώδεις θέσεις σε υψόμετρα έως 1.400 μέτρα.
Κάλυκας μεγάλος, αδενωδώς τριχωτός. 
Ανθίζει από το τέλος της άνοιξης. 
Ετυμολογία:
Dianthus < Δίας + άνθος < Διόσανθος (Θεόφραστος)
corymbosus < κόρυμβος (κορυφή) ==>  επειδή τα άνθη, ανεξάρτητα από το ύψος των ποδίσκων, εμφανίζονται στο ίδιο επίπεδο.


Παρασκευή 27 Ιουλίου 2012

Dactylorhiza cordigera subsp. cordigera

Βόρας 04/06/2010
φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Dactylorhiza cordigera [(Fr.) Soó 1962)] είναι βαλκανικό είδος. Στην Ελλάδα την βρίσκουμε στα βουνά της βόρειας χώρας, πάνω από τα 1.000 μέτρα. 
Στην Ελλάδα έχουν περιγραφεί 4 υποείδη ή ποικιλίες αυτής της Δακτυλόριζας. Από αυτά αναγνωρίζεται ως ξεχωριστό υποείδος η Dactylorhiza cordigera subsp. pindica [(B.Willing & E.Willing) H.Baumann & R.Lorenz 2005] η οποία ευδοκιμεί και πιο νότια σε Δ. Θεσσαλία και Στερεά Ελλάδα. (Vascular plants of Greece, an annotated checklist, 2013)
Βιότοπος: υγρές θέσεις, άκρες ρυακιών και υγρά λιβάδια.
Σχετικά μικρό αλλά εύρωστο φυτό, με ύψος μέχρι 40 εκατοστά. Τα φύλλα της έχουν μεγάλες, πυκνές, μελανές κηλίδες.
Άνθη  πορφυροϊώδη σε πυκνό στάχυ στην κορυφή του βλαστού.
Άνθιση από τον Μάιο μέχρι τα μέσα του καλοκαιριού.

Ετυμολογία:
Dactylorhiza < δάκτυλο + ρίζα = Δακτυλόριζα ==> από το σκληρό ρίζωμα που είναι χωρισμένο σαν τα δάκτυλα του χεριού.
cordigera < cor, córdis καρδιά + gero φέρω ==> από το σχέδιο που έχουν τα άνθη της και το οποίο μοιάζει με το σχήμα της καρδιάς.



Πέμπτη 26 Ιουλίου 2012

Crepis incana

Πάρνηθα 22/07/2012
φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Crepis incana (Sm. 1813) είναι ενδημικό φυτό της Νοτιοανατολικής Ελλάδας (Πάρνηθα, Μαίναλο, Ερύμανθος, Χελμός, Παρνασσός) και της Εύβοιας.
Συλλέχτηκε από την Δίρφη της Εύβοιας τον Ιούλιο του 1787 κατά την διάρκεια της βοτανικής αποστολής του Sibthorp στην Ελλάδα. Υδατογραφία του Bayer περιλαμβάνεται στην μνημειώδη έκδοση Flora Graeca.
Πολυετής πόα με κοντούς βλαστούς, έως 20 εκ. και διχοτομικές διακλαδώσεις ιδιαίτερα κοντά στην βάση τους. Ρόδακες φύλλων που δημιουργούνται από ένα διακλαδισμένο υπόγειο σύστημα.
Φύλλα πτεροσχιδή, χνουδωτά με πυκνές κοντές γκρι ή άσπρες τρίχες, με λογχοειδή οδοντωτά πλάγια τμήματα.
Βιότοπος: ορεινές βραχώδεις θέσεις, σε υψόμετρα 1000-2400 μ. 
Άνθη ωοειδή, κωδωνοειδή, με γλωσσίδια ρόδινα. 
Άνθιση: Μάιος - Αύγουστος.
Ετυμολογία:
Crepis < κρηπίς - επειδή η ρίζα του φυτού εισχωρεί βαθιά και σχηματίζει βάση (κρηπίδα), όπως αναφέρει ο Θεόφραστος
incana = πολιά, γηραιά (λευκότριχη) ==> από τις άσπρες και γκρίζες τρίχες στα φύλλα που θυμίζουν το κεφάλι γηραιού ανθρώπου.



Η υδατογραφία του Bayer από την Flora Graeca


Τρίτη 29 Μαΐου 2012

Crocus pelistericus

Βόρας 19/06/2011 
φωτογραφία Ζήσης Αντωνόπουλος

Ο Crocus pelistericus (Pulevic 1976) είναι ενδημικός των ορέων Βόρας, Βαρνούς και του πλησιόχωρου Πελπετζάκ (Pepeljak) της Severna Makedonija. Περιγράφτηκε σχετικά πρόσφατα, το 1976, από τον βοτανικό Πούλεβιτς, από το όρος της Severna Makedonija Πελιστέρ (σλαβική παραφθορά της λέξης «περιστέρι»), όπου και ευδοκιμεί.
Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας 1995.
Βιότοπος: υγρά αλπικά λιβάδια, σε υψόμετρα 1900-2500 μ.
Οι χιτώνες του βολβού είναι νηματώδεις-δικτυωτοί. Φύλλα όρθια, 3 -4, συνάνθια, χωρίς μεσαία νεύρωση.
Περιάνθιο με χρώμα βαθύ μοβ. Το ίδιο χρώμα έχουν ο φάρυγγας και ο λαιμός. Ανθήρες κίτρινοι. Στύλος λευκός έως πορτοκαλί-κίτρινος, διαιρεμένος σε τρεις βραχίονες
Άνθιση: Μάιος – Ιούνιος.

Ετυμολογία:
Crocus <κρόκος < πιθανώς από την κρόκη (υφάδι) από τα γεννητικά όργανα (ανθήρες, κλπ) που έχουν παρόμοιο σχήμα με τα υφάδια.
pelistericus < Pelister Περιστέρι.

Βόρας 04/06/2010 
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Σάββατο 26 Μαΐου 2012

Lavandula stoechas αγριολεβάντα

 Μονεμβασιά 01/05/2010
φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η αγριολεβάντα (Lavandula stoechas L. 1753) είναι μεσογειακό φυτό, με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα εκτός της ΒΔ χώρας.
Είναι ένα από τα πιο γνωστά αρωματικά βότανα. Οι ηρεμιστικές και καταπραϋντικές του ιδιότητες την έκαναν πολύ αγαπητή ήδη από την αρχαιότητα. Παρασκεύαζαν μάλιστα και ένα κρασί αρωματισμένο μ’ αυτήν, τον στοιχαδίτη οίνο του Διοσκουρίδη. 
Οι χρήσεις της λεβάντας στην ιατρική την κοσμετολογία αλλά και στο σπίτι είναι άπειρες. Μικρά υφασμάτινα σακουλάκια με αποξηραμένα άνθη λεβάντας μπορούν να τοποθετηθούν στις ντουλάπες για να αρωματίζουν το χώρο και να απωθούν τα έντομα. 
Χρησιμοποιείται επίσης για να αρωματίσει γλυκά και ποτά ενώ ως αφέψημα ηρεμεί, χαλαρώνει και καταπραΰνει τους πόνους.
Είναι πολύ όμορφο φυτό για τον αρωματικό κήπο και μπορεί να φυτευτεί σε παρτέρια και μπορντούρες. Πολλαπλασιάζεται εύκολα με μοσχεύματα και πιο δύσκολα με σπόρο. Συλλέγονται τα άνθη όταν το φυτό είναι σε πλήρη άνθιση και στη συνέχεια αποξηραίνονται σε σκιερό μέρος.
Παλιότερα, από τη λεβάντα παρασκεύαζαν το καραμπάχι, ένα λάδι που οι πλανόδιοι έμποροι το πουλούσαν μαζί με το δαφνέλαιο στις νοικοκυρές. Έριχναν τα άνθη της λεβάντας στο λάδι και το εξέθεταν στον ήλιο. Στη συνέχεια το καθάριζαν με μια απλή διήθηση και το προϊόν ήταν έτοιμο. 
Βιότοπος: θαμνότοποι, φρύγανα, πετρώδεις τοποθεσίες, σε υψόμετρα 0-500 (-800) μ.
Πολύκλαδο φρύγανο, πολύ αρωματικό με φύλλα χνουδωτά, γραμμοειδή σε όλο το μήκος του βλαστού. 
Άνθη μικρά, χοανοειδή, σκούρα βιολετιά, σε πυκνό στάχυ στην κορυφή του οποίου αναπτύσσονται μεγάλα ρόδινα βράκτια με μήκος μέχρι 5 εκ.
Ανθίζει Μάρτιο - Μάιο.

Ετυμολογία:
Lavandula < υποκοριστικό του lavanda < lavo πλένω λούζω.
stoechas < Στοιχάδες νήσοι < στοιχώδες (σε μια σειρά, ευθυγραμμισμένο).


Σάββατο 12 Μαΐου 2012

Muscari cycladicum subsp. subsessilis

Ηρακλειά 25/04/2011
φωτογραφία Γιάννης Γαβαλάς

Το Muscari cycladicum subsp. subsessilis [(Bentzer) Raus, 1996] είναι παρόμοιο με το τυπικό υποείδος Muscari cycladicum subsp. cycladicum. Διαφέρει σε ορισμένους ποσοτικούς χαρακτήρες.

Ετυμολογία:
Muscari < μόσχος (σχετίζεται με το περσικό mushka = γεννητικός αδένας), ελαιώδες, έντονα αρωματικό υγρό που βγαίνει από τον γεννετικό αδένα του ασιατικού ελαφιού «μόσχος ο μοσχοφόρος» (πρβ: μοσκοβολώ, μοσχοκάρυδο, μοσχοσάπουνο, μοσχοστάφυλο). Ίσως επειδή φυτά του γένους Muscari είναι πολύ αρωματικά.
cycladicum < Cyclades Κυκλάδες = κυκλαδικό.
subsessilis < sub υπό, σχεδόν + sessilis εδραίο ==> με σχεδόν εδραία βάση φύλλων.

Πέμπτη 3 Μαΐου 2012

Bellevalia ciliata

Δήλεσι 07/04/2012 Βοιωτία
φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Bellevalia ciliata [(Cirillo) T.Nees 1834] είναι βολβώδες φυτό, με εξάπλωση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Φύλλα λογχοειδή, μικρότερα του βλαστού, τριχωτά, κυματοειδή.
Βιότοπος: ανοικτές θέσεις, αγροί και καλλιεργημένες περιοχές. Λόγω του περιορισμού των καλλιεργούμενων εκτάσεων, αρχίζει να σπανίζει
Άνθη: ταξιανθία κωνική και πυκνή, με 40-60 λευκωπά άνθη.
Άνθιση: Μάρτιος - Απρίλιος.

Ετυμολογία:
Bellevalia < γένος αφιερωμένο στον Richer de Belleval (1564-1602), ιδρυτή του Βοτανικού Κήπου του Μονπελιέ.
ciliata < cílium βλεφαρίδα, ματόκλαδο = βλεφαριδωτή.




Τρίτη 24 Απριλίου 2012

Crocus laevigatus ανοιξιάτικος

Άνδρος 24/03/2012
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Ο Crocus laevigatus (Bory & Chaub. 1832) είναι ελληνικό ενδημικό είδος. 
Τον βρίσκουμε σε όλα τα βουνά της Αττικής, τη νότια Εύβοια, ανατολική και νοτιανατολική Πελοπόννησο, Κύθηρα, Κρήτη και σχεδόν σε όλα τα νησιά των Κυκλάδων.
Βιότοπος: πετρώδεις θέσεις, φρυγανότοποι σε υψόμετρα 0-1500 μ.
Βολβώδες φυτό. Ο βολβός του είναι εδώδιμος, με γεύση κάστανου. Φύλλα 3-4.
Άνθη: με χρωματική ποικιλομορφία και με μία έως τρεις ραβδώσεις στα τρία εξωτερικά τέπαλα. Λαιμός κίτρινος. 
Άνθιση από τον Οκτώβριο. Η ανθοφορία του διαρκεί μέχρι τα μέσα του χειμώνα, ιδίως στις Κυκλάδες. Στην Νάξο και την Άνδρο σε ορισμένες ορεινές θέσεις ανθίζει την άνοιξη.

Ετυμολογία:
Crocus < κρόκος (πιθανώς από την κρόκη, υφάδι).
laevigatus < levigo λειαίνω, γυαλίζω = λείος (από την μορφή του βολβού).

Δευτέρα 23 Απριλίου 2012

Tulipa undulatifolia

Δήλεσι 07/04/2012
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Tulipa undulatifolia (Boiss. 1844) είναι βαλκανικό φυτό. Την πρωτοβρήκε ο Χελδράϊχ στην Βοιωτία και της έδωσε το όνομα «βοιωτική» (boeotica) για να επέμβει ο Μπουασιέ και να της δώσει το όνομα undulatifolia (= με κυματιστά φύλλα).
Εξαπλώνεται στην Κεντρική Ελλάδα, Πελοπόννησο, Εύβοια, Χίο και Λέσβο.
Βιότοπος: σιταροχώραφα. Με τον περιορισμό των αγρών γίνεται όλο και πιο σπάνια.
Άνθος: μεγάλο, κόκκινο. Θεωρείται από τις ωραιότερες τουλίπες.
Άνθιση: Μάρτιος - Απρίλιος.

Ετυμολογία:
Tulipa < από τουρκική túlipand, τουρμπάνι.
undulatifolia < undula κυμάτιον, κυματάκι ( < unda κύμα)  + folium φύλλο = κυματόφυλλη



Σάββατο 14 Απριλίου 2012

Ophrys aeoli

Αμοργός 03/04/2010
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Ophrys aeoli (P. Delforge 1997) είναι ενδημική ορχιδέα της Αμοργού και της Αστυπάλαιας. Περιγράφηκε το 1997 από τα Κατάπολα της Αμοργού.
Συνώνυμο: Ophrys holoserica subsp. aeoli.
Ξεχωρίζει με τα ωχρορόδινα σέπαλα, τα μικρά πέταλα και την πολύ σκούρα στιγματική κοιλότητα.
Φύεται σε ηλιόλουστες θέσεις, πετρώδεις τοποθεσίες και ξηρά εδάφη.
Ο επικονιαστής της είναι άγνωστος.
Για τις Κυκλάδες έχει σχετικά όψιμη άνθηση, από τον Απρίλιο μέχρι τον Μάιο.

Ετυμολογία:
Ophrys < Οφρύς (φρύδι). Δεν είναι ξεκάθαρο σε ποια χαρακτηριστικά του γένους Ophrys αναφέρεται το όνομα ενώ υπάρχει και το ενδεχόμενο γλωσσικής παρερμηνείας
aeoli < Αίολος, θεός του ανέμου.



Πέμπτη 12 Απριλίου 2012

Fritillaria ehrhartii

Άνδρος 24/03/2012
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Fritillaria ehrhartii (Boiss. & Orph., 1859) είναι ενδημική της Νότιας Εύβοιας, των Βόρειων Κυκλάδων (Άνδρος, Τήνος, Σύρος) και της Σκύρου. 
Βιότοπος: φρύγανα, ξηρά λιβάδια σε υψόμετρα έως 800 μ.
Τα φύλλα της βάσης είναι πλατιά και του βλαστού (ύψους έως 20 εκατοστά) γραμμοειδή. 
Τα άνθη είναι συνήθως 1 έως 2 (σπάνια μέχρι 5), έχουν χρώμα κόκκινο-καφέ και σκουραίνουν καθώς ωριμάζουν. Στο εσωτερικό τους έχουν χρώμα κιτρινοπράσινο. Η άκρη κάθε τεπάλου καταλήγει σε κίτρινη μύτη.
Ανθίζει Φεβρουάριο - Απρίλιο.
Στην Τήνο ευδοκιμεί μια ποικιλία με πρασινοκίτρινα άνθη, που περιγράφηκε από την Γ. Καμάρη (Fritillaria ehrhartii var. prasinantha, Kamari 1991).
Ετυμολογία:
Fritillaria < fritíllus κύπελλο με το οποίο έριχναν τα ζάρια οι Ρωμαίοι ==> από το σχήμα του άνθους.
ehrhartii < αφιερωμένη στον Γερμανό βοτανικό Jakob Friedrich Ehrhart (1742–1795), που πρώτος χρησιμοποίησε την βαθμίδα «υποείδος» στην βοτανική ταξινόμηση.





Παρασκευή 9 Μαρτίου 2012

Onosma sangiasense

Σαγιάς 23/05/2010
φωτογραφία Γιάννης Κοφινάς

Το Onosma sangiasense (Teppner & Iatroú 1987) είναι τοπικό ενδημικό φυτό του όρους Σαγγιάς της Μάνης.
Βιότοπος: ανοιχτές πετρώδεις θέσεις χωρίς δενδρώδη βλάστηση, σε υψόμετρα (150) 350 - 1000 μ.
Πολυετές ημιξυλώδες είδος που σχηματίζει συστάδες.
Βλαστοί ανορθούμενοι έως όρθιοι, ύψους 7-23 εκ. Φύλλα ρόδακα και χαμηλότερα φύλλα βλαστού λογχοειδή έως αντωοειδή - σπατουλοειδή.
Ταξιανθία ακραία, σχετικά πυκνή. Άνθη λεμονοκίτρινα έως πορτοκαλοκίτρινα στην άκρη.
Ανθίζει από τα τέλη Απριλίου μέχρι τις αρχές Ιουνίου, με κύριο μήνα τον Μάιο.
Ετυμολογία:
Onosma < Όνος + οσμή ==> κατά την επικρατέστερη εκδοχή, επειδή η οσμή του προσελκύει τους όνους (γαϊδούρια).
sangiasense < Σαγγιάς.
Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (RDB 2009) με τον χαρακτηρισμό Σχεδόν Απειλούμενο (ΝΤ).

Δευτέρα 5 Μαρτίου 2012

Origanum calcaratum

Αμοργός 27/04/2005
φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Το Ορίγανο το πληκτροφόρο (Origanum calcaratum, Juss. 1789) είναι ενδημικό του Νότιου Αιγαίου. 
Περιγράφηκε το 1789 από την Αμοργό και την ορθοπλαγιά της Μονής Χοζοβιώτισσας.
Από τότε έχει βρεθεί σε Κέρο, Αστυπάλαια, Ικαρία, Χάλκη, σε διάφορες νησίδες (Αμοργοπούλα, Οφειδούσα, Ζαφορά) και σε μία θέση στη Σητεία της Κρήτης το 1964.
Παλαιογεωγραφικό είδος, θεωρείται αρχέγονη μορφή του γένους Origanum και ο στενότερος συγγενής του είναι ο δίκταμος της Κρήτης.
Είναι πολυετές αρωματικό και φαρμακευτικό φυτό.
Φυτρώνει σε σχισμές βράχων και κρημνούς, σε υψόμετρα μέχρι 700 μ..
Φύλλα δερματώδη ωοειδή ή σχεδόν στρογγυλά.
Ανθίζει Μάιο - Αύγουστο.
Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (2009).με τον χαρακτηρισμό Τρωτό (VU).

Ετυμολογία
Origanum < όρος + γανώ (λάμπω, χαίρομαι), η χαρά τους βουνού - αναφορά στον φυσικό του βιότοπο. Ορίγανον, ρίγανη.
calcaratum < calcar, calcaris το πλήκτρο, το σπηρούνι του κόκκορα ==> από την απόληξη του άνθους = πληκτροφόρο.

Αμοργός 22/05/2006

Τετάρτη 29 Φεβρουαρίου 2012

Fritillaria davisii


Μάνη 17/04/2010
φωτογραφία Γιάννης Κοφινάς

Η Fritillaria davisii (Turrill, 1940) είναι ενδημική της Νότιας Πελοποννήσου. Περιγράφηκε από τη Μάνη και την περιοχή της Αερόπολης. Ενδημεί στη Μάνη στο όρος Σαγιάς και στη Μεσσηνιακή Μάνη. 
Τα φύλλα της βάσης είναι πλατιά και γυαλιστερά και ο γυμνός βλαστός έχει ύψος 9-16 εκ.
Άνθη 1-4. 
Ανθίζει από τον Φεβρουάριο
Ετυμολογία:
Fritillaria < fritíllus κύπελλο με το οποίο έριχναν τα ζάρια οι Ρωμαίοι ==> από το σχήμα του άνθους.
davisii < προς τιμήν του Άγγλου βοτανικού Peter Hadland Davis (1918-1992), που ερεύνησε την χλωρίδα της Τουρκίας και των νησιών του Αν. Αιγαίου.

Δευτέρα 27 Φεβρουαρίου 2012

Fritillaria rhodia

Ρόδος 26/03/2011
φωτογραφίες Ζήσης Αντωνόπουλος

Η Fritillaria rhodia (A. Hansen, 1969) είναι ενδημική της Ρόδου. Αν και είναι συχνή στο νησί, εντοπίστηκε μόλις το 1964 και περιγράφηκε επιστημονικά το 1969.
Βιότοπος: φρύγανα, διάκενα πευκοδασών σε υψόμετρα 0-500 μ.
Πολυετές βολβώδες φυτό. Βολβός διαμέτρου 10-15 εκ. Βλαστός λεπτός, φύλλα 4-12 επαλλάσσοντα.
Άνθη 1-2 πρασινωπά-κίτρινα όταν είναι νεαρά και αργότερα κίτρινα-λεμονί.
Άνθιση: Μάρτιος - Απρίλιος.
Ετυμολογία:
Fritillaria < fritíllus κύπελλο με το οποίο έριχναν τα ζάρια οι Ρωμαίοι ==> για το σχήμα του άνθους.
rhodia < Ρόδος.



Κυριακή 5 Φεβρουαρίου 2012

Centaurea laconica subsp. lineariloba

Κέα 30 / 04 / 2011 
φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Centaurea laconica subsp. lineariloba [(Halácsy & Dörfl.) E. Gamal-Eldin & Wagenitz 1985] είναι ενδημική των Κυκλάδων σε Άνδρο, Κέα, Κύθνο, Πάρο, Σέριφο.
Συνώνυμο: Centaurea spruneri subsp. lineariloba (Halácsy & Dörfl.) Dostál
Βιότοπος: ξηρές θέσεις, αμμώδεις και πετρώδεις ακτές, σε υψόμετρα έως 400 μέτρα.
Ανθίζει Μάιο - Ιούνιο.
Ετυμολογία:
Centaurea < Centaurus > Κένταυρος (ο Κένταυρος Χείρων ήταν γιατρός και δάσκαλος του Ασκληπιού)
laconica < Λακωνία.
lineariloba < linearis (γραμμικός) + lobus (λοβός) ==> με μακριά και στενά φύλλα χωρισμένα σε λοβούς.