Aquilegia ottonis subsp. amaliae

Όλυμπος 22/07/2007

φωτογραφία Ζήσης Αντωνόπουλος

Η Aquilegia ottonis subsp. amaliae [(Boiss.) Strid 1986] ανακαλύφθηκε από τον Heldreich το 1851 και περιγράφηκε αρχικά με το όνομα Aquilegia amaliae.

Φύεται στον Όλυμπο και το Βέρμιο και πιθανότατα επεκτείνεται βορειότερα στην Severna Makedonija.

Βιότοπος: σκιεροί ασβεστολιθικοί βράχοι σε χαράδρες και σε υψόμετρα 800-2000 μ.

Ανθίζει από τον Μάιο μέχρι το καλοκαίρι.

Ετυμολογία:

Aquilegia < áquila (από το πλήκτρο που θυμίζει το ράμφος του αετού ή αναφέρεται στους ορεινούς βιότοπους που ευδοκιμεί το φυτό.

ottonis < αφιερωμένη στο Βαυαρό βασιλιά της Ελλάδας (1832-1862) Όθωνα ή γερμανιστί Otto von Wittelsbach (1815-1867).

amaliae < αφιερωμένο στην βασίλισσα Αμαλία (1818-1875)  σύζυγος του Όθωνα.

Fritillaria theophrasti

Λέσβος 09/05/2009

φωτογραφία Βαγγέλης Παπιομύτογλου 

Η Fritillaria theophrasti (Kamari & Phitos 2000) είναι ενδημική της Λέσβου.

Κατά το Vascular plants of Greece: An annotated checklist (Dimopoulos & al. 2013) θεωρείται συνώνυμη της Fritillaria pontica.
Βιότοπος: ακαλλιέργητοι ελαιώνες, θαμνώνες, πλατάνια, δάση κωνοφόρων σε υψόμετρα 500-800 μ.
Πολυετές γεώφυτο με βολβό διαμέτρου έως 1,5 εκ. και με πολυάριθμα μικρά βολβίδια.
Βλαστός ύψους 25-45 εκ., εύρωστος, λείος.
Φύλλα συνήθως 7-13, συνήθως αντίθετα, ευρέως λογχοειδή, γλαυκοπράσινα. Ανώτερα φύλλα συχνά σε σπονδύλους ανά 3.
Άνθη 1-2 (-3), κωδωνοειδή, πρασινοκίτρινα, χωρίς ψηφίδες, με πλατιά λωρίδα, πορφυροκάστανη στην απόληξη. Οι απολήξεις των τεπάλων συνήθως κάμπτονται προς τα έξω.
Ανθίζει τέλη Μαρτίου - Μάιο.
Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (2009) με τον χαρακτηρισμό Κινδυνεύον (ΕΝ)

Ετυμολογία
Fritillaria < fritíllus κύπελλο με το οποίο έριχναν τα ζάρια οι Ρωμαίοι - για το σχήμα του άνθους.
theophrasti < αφιερωμένη στο φιλόσοφο Θεόφραστο (371-287 π.Χ.), πατέρα της Βοτανικής, που καταγόταν από την Ερεσό της Λέσβου.

Allium carinatum

Όλυμπος 23/07/2011

φωτογραφίες Γιάννης Γαβαλάς

Το Allium carinatum ( L. 1753) είναι ευρωπαϊκό φυτό με εξάπλωση στην Βόρεια Ελλάδα και την Θεσσαλία (Πήλιο).

Βιότοπος: φρύγανα σε βραχώδεις ασβεστολιθικές πλαγιές σε υψόμετρα 0-500 μ.

Βλαστός 30-60 εκ. Φύλλα 2-4 γραμμικά, λεία.

Άνθιση καλοκαιρινή.

Ετυμολογία:

Allium < allium (λατιν. Πλίνιος) < άγλις, -ίθος, η κεφαλή ή σκελίδα σκόρδου (σύμφωνα με τον Ottorino Pianigiani, 1845-1926, Ιταλό δικαστή, πολιτικό και γλωσσολόγο).

carinatum < cárina ==> με προεξέχον τμήμα σε σχήμα καρίνας.

Aquilegia vulgaris

Παγγαίο 05/06/2010

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Aquilegia vulgaris  (L. 1753) είναι ευρασιατικό φυτό που στην Ελλάδα φύεται στην βόρεια χώρα.

Βιότοπος: σκιεροί ασβεστολιθικοί βράχοι, ξέφωτα δασών σε υψόμετρα 1000-1700 μ.

Πολυετές τοξικό φυτό με ύψος έως 1,2 μ. Βλαστοί με λεπτό τρίχωμα, διακλαδισμένοι.

Άνθη σε διάφορες αποχρώσεις.

Ανθίζει από τον Μάιο μέχρι το καλοκαίρι.

Ετυμολογία:

Aquilegia < áquila (από το πλήκτρο που θυμίζει το ράμφος του αετού ή αναφέρεται στους ορεινούς βιότοπους που ευδοκιμεί το φυτό.

vulgaris < vúlgus κοινός, ευρέως διαδεδομένος.

Delphinium fissum

Φαλακρό 11/07/2009 

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Το Delphinium fissum (Waldst. & Kit. 1802) είναι μεσογειακό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην ηπειρωτική Ελλάδα. Από τα νησιά αναφέρεται από την Σάμο και την Λέσβο.

Βιότοπος: εποχιακά υγρές τοποθεσίες, βραχώδεις θέσεις σε ορεινά και αλπικά λιβάδια σε υψόμετρα (500-) 900-1900 μ.

Πολυετές φυτό με ακανόνιστο κόνδυλο λίγο κάτω από την επιφάνεια του εδάφους.

Άνθη μοβ-μπλε.

Άνθιση: τέλη Ιουνίου - μέσα Αυγούστου.

Ετυμολογία:

Delphinium < δελφίνιον, φυτό που αναφέρει ο Διοσκουρίδης < δελφίν ==> αναφορά στο μακρύ πλήκτρο που μοιάζει με δελφίνι.

fissum (λατιν.) < findo διαιρώ, χωρίζω.

Silene conica

Γεράνεια 13/04/2013

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Silene conica (L. 1753) είναι φυτό της Ευρώπης και της ΝΔ Ασίας, με εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα.

Βιότοπος: μεσογειακά λιβάδια, γεωργικά ενδιαιτήματα, ξηρές τοποθεσίες.

Μονοετές φυτό, με χνουδωτό βλαστό απλό ή διακλαδισμένο και ύψος από 10-30 εκ. Τα άνθη είναι ρόδινα και ο κάλυκας είναι κυλινδρικός με πολλές ευδιάκριτες πρασινωπές νευρώσεις.

Άνθη ρόδινα.

Ανθίζει από τα μέσα Απριλίου.

Ετυμολογία:

Silene < Silenus < Σειληνός = Σιληνή.

conica < conus < κώνος = κωνική.

Asperula arvensis

Πατέρας 01/05.2014 Μικρό Βαθυχώρι

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Asperula arvensis (L. 1753) είναι ευρωμεσογειακό φυτό με εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα. 

Βιότοπος: χωράφια, αφού θεωρείται ζιζάνιο της παραδοσιακής γεωργίας. Περιστασιακά και σε ημιφυσικούς βιότοπους, σε υψόμετρα 0-1100 μ.

Φυτό με όρθιο λεπτό βλαστό ύψους 10-30 εκ. Φύλλα βλαστού γραμμικά λογχοειδή. Άνθη μπλε.

Άνθιση: Απρίλιος - Μάιος.

Ετυμολογία:

Asperula < asper, τραχύς, ακατέργαστος ==> αναφορά στα φύλλα.

arvensis < arvum, αγρός = αρουραία, των αγρών.

Vaccaria hispanica

Πατέρας 08/05/2014

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Vaccaria hispanica [(Mill.) Rauschert 1965] είναι ζιζάνιο των σιταροχώραφων με ευρεία εξάπλωση στην Ευρώπη και την Ελλάδα. Περιστασιακά φύεται και σε λιβάδια. Με την μείωση της παραδοσιακής γεωργίας ο πληθυσμός του έχει μειωθεί πολύ.

Συνώνυμο: Saponaria hispanica Mill.

Ετήσιο είδος με ύψος 30-70 εκ.

Άνθιση: τέλη Απριλίου - Ιούλιος.

Ετυμολογία:

Vaccaria < vacca αγελάδα ==> επειδή πιστεύεται ότι τα φυτά αυτού του γένους αυξάνουν την παραγωγή γάλακτος.

hispanica < Ισπανία.

Linum capitatum subsp. capitatum

Φαλακρό 12/07/2009

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Το Linum capitatum (Schult. 1814) subsp. capitatum είναι βαλκανικό φυτό με εξάπλωση στην Μακεδονία και Θράκη.

Βιότοπος: υψηλή ορεινή  βλάστηση, λιβάδια, πετρώδεις πλαγιές σε υψόμετρα 1500-2500 μ..

Πολυετής θαμνίσκος. Βλαστοί όρθιοι, ξυλώδεις με ύψος 20-30 εκ. Βασικά φύλλα σε ρόδακες, επιμήκη, Φύλλα στελέχους στενά λογχοειδή.

Άνθη κίτρινα, μεγάλα περίπου 2,5 εκ.

Άνθιση καλοκαιρινή.

Linum < λίνον (λινάρι).

capitatum < cáput, γεν. cápitis, κεφαλή = κεφαλωτό.

Linum pubescens subsp. sibthorpianum

Ταΰγετος 02/05/2010

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Το Linum pubescens subsp. sibthorpianum [(Margot & Reut.) P.H. Davis 1957] είναι φυτό της Ελλάδας και της Αλβανίας. Στην Ελλάδα φύεται στο Ιόνιο, Στερεά Ελλάδα, Πελοπόννησο και Κρήτη. Περιγράφηκε με φυτά από την Ζάκυνθο.

Βιότοπος: φρύγανα, ελαιώνες, διάκενα δασών, αμμώδεις θέσεις σε υψόμετρα 0-900 μ.

Ετήσιο φυτό με όρθιο βλαστό ύψους 7-20 εκ. και απαλό χνούδι. Συχνά διακλαδίζεται από την βάση. Φύλλα λογχοειδή έως ελλειπτικά.

Άνθη σε θαμπό ροζ με μοβ γραμμές και μπλε ανθήρες.

Άνθιση: μέσα Απριλίου - αρχές Ιουνίου.

Ετυμολογία:

Linum < λίνον (λινάρι).

pubescens < pubes -is (εφηβαίο) = χνουδωτό.

sibthorpianum < αφιερωμένο στον Άγγλο βοτανικό John Sibthorp (1758-1796), δημιουργό της μνημειώδους έκδοσης Flora Graeca.

Digitalis laevigata subsp. graeca

Βέρμιο 11/07/2009

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Digitalis laevigata subsp. graeca [(Ivanina) Werner 1960] είναι βαλκανικό φυτό. Έχει ευρεία εξάπλωση στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Βιότοπος: δασικές εκτάσεις και θαμνότοποι σε υψόμετρα 500-1200 μ.

Ποώδες, πολυετές φυτό με ινώδεις ρίζες και ύψος έως 1 μ. Δηλητηριώδες και φαρμακευτικό.

Φύλλα βάσης λογχοειδή σε ρόδακα. 

Ταξιανθία βότρυς με άνθη σε ανοιχτό καφέ, λευκό χείλος και σκούρες νευρώσεις

Άνθιση καλοκαιρινή.

Ετυμολογία:

Digitalis < dígitus δάχτυλο ==>  από το δακτυλιοειδές σχήμα τους άνθους = δακτυλίτιδα.

laevigata < levigo λειαίνω, γυαλίζω = λείος.

Veronica orsiniana subsp. orsiniana

Βόρας 04/06/2010

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Veronica orsiniana (Ten. 1826) subsp. orsiniana είναι ευρωμεσογειακό φυτό με εξάπλωση στην Δυτική Ελλάδα και την Πελοπόννησο.

Βιότοπος: βραχώδεις θέσεις, προεξοχές βράχων και αλπικά λιβάδια σε υψόμετρα 1300-2800 μ.

Άνθιση: Μάιος—Αύγουστος.

Ετυμολογία:

Veronica < από το όνομα Santa Veronica, επειδή είναι ένα μικρό λουλούδι που εμφανίζεται κοντά στην Μεγάλη Εβδομάδα που εορτάζει η αγία.

orsiniana < προς τιμήν του Ιταλού φαρμακοποιού και βοτανικού Antonio Orsini (1788-1880).

Linum hirsutum subsp. spathulatum

Όλυμπος 07/06/2010

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Το Linum hirsutum subsp. spathulatum [(Halácsy & Bald.) Hayek 1925]

Βαλκανικό φυτό. Στην Ελλάδα φύεται στην Βόρεια Πίνδο και στην Μακεδονία (Όλυμπος, Βούρινος, Παγγαίο, Μενοίκιο, Όρβηλος, Φαλακρό).

Βιότοπος: πετρώδεις και χαλικώδεις πλαγιές σε υψόμετρα 1700-2650 μ.

Άνθιση: Ιούνιος - Αύγουστος.

Ετυμολογία:

Linum < λίνον (λινάρι).

hirsutum < irsuto τριχωτός ==> με πυκνό, δασύ τρίχωμα = δασύτριχο

spathulata < spathula ελαφρύ πλατύ σπαθί, σπάτουλα ==> με μέρη σε σχήμα σπαθιού.

Linum arboreum

φαράγγι Πρέβελη 14/01/2011 Κρήτη

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Το λίνο το δενδρώδες [Linum arboreum (L. 1753)] είναι ενδημικό του Νότιου Αιγαίου σε Κρήτη, Κάσο, Κάρπαθο, Ρόδο, Χάλκη, Σύμη και Αστυπάλαια ενώ υπάρχει και ένας πληθυσμός του στην Μαρμαρίδα της Μικράς Ασίας.

Βιότοπος: ρωγμές και προεξοχές ασβεστολιθικών βράχων σε υψόμετρα 0-900 (1900) μ.

Άνθιση: (Ιανουάριος) Μάρτιος - Μάιος.

Ετυμολογία:

Linum < λίνον (λινάρι).

arboreum < arbor δένδρο.

Κάρπαθος 28/03/2014

φωτογραφία Δαυΐδ Κουτσογιαννόπουλος

Allium dirphianum

Δίρφυς 03/08/2011

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Το Allium dirphianum {Brullo & al. 2003) είναι ενδημικό της όρους Δίρφυς στην Κεντρική Εύβοια.
Φύεται σε ασβεστολιθικά εδάφη, σε ανοίγματα δασών, συνήθως σε σκιερές θέσεις και σε υψόμετρα 1400 - 1500 μ.
Ανθίζει το καλοκαίρι.

Ετυμολογία:
Allium < allium (λατιν. Πλίνιος) > άγλις, -ίθος, η κεφαλή ή σκελίδα σκόρδου (σύμφωνα με τον Ottorino Pianigiani, 1845-1926, Ιταλό δικαστή, πολιτικό και γλωσσολόγο.
dirphianum < Δίρφυς

Silene sedoides

Βραυρώνα 22/04/2014 Αττική

Λεγραινά 05/03/2013 Αττική

Lotus corniculatus

Οίτη 10/08/2013

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Ο Lotus corniculatus (L. 1753) είναι ευρασιατικό φυτί με ευρεία εξάπλωση στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Βιότοπος: ορεινή βλάστηση, λιβάδια σε υψόμετρα 500-2700 μ.

Έχει μεγάλη περίοδο άνθισης από την άνοιξη μέχρι και το φθινόπωρο.

Ετυμολογία:

Lotus < λατινική ονομασία ενός είδους τριφυλλιού που αναφέρεται από τον Βιργίλιο.

corniculatus < corniculus υποκοριστικό του cornus (κέρατο) ==> επειδή το σχήμα των σπερμάτων έχει μικρά κέρατα.

Linum elegans

Χελμός 12/06/2010

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Το Linum elegans (Boiss 1854) είναι βαλκανικό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Βιότοπος: βραχώδεις πλαγιές, ρωγμές βράχων σε υψόμετρα 200-2000 μ.

Πολυετές φυτό με ξυλώδεις βλαστούς. Ανθοφόρα στελέχη 5-20 εκ.

Άνθη κίτρινα. Άνθιση Μάιος - Ιούλιος.

Ετυμολογία:

Linum < λίνον (λινάρι).

elegans = κομψό.

Φαλακρό 12/07/2009

Ornithogalum prasinantherum

όρος Πατέρας 01/05/2014

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Το Ornithogalum prasinantherum (Zahar. 1977) είναι βαλκανικό φυτό, με εξάπλωση στην δυτική και νότια Ελλάδα.

Βιότοπος: αγροί με δημητριακά, ακαλλιέργητα χωράφια, ελαιώνες, βραχώδεις πλαγιές με φρύγανα. σε υψόμετρα 0-1000 μ.

Γεώφυτο  με μεγάλο ωοειδή βολβό. Μοιάζει με το O. narbonense και διακρίνεται καλύτερα από την ωοθήκη, η οποία είναι στενά κωνική-ωοειδής. 

Ανθίζει Απρίλιο - Ιούνιο.

Ετυμολογία:

Ornithogalum <  Όρνις (πτηνό,  όρνιθα, κόττα) + γάλα ==> Αναφέρεται στην φράση «και του πουλιού το γάλα», λόγω του λευκού χρώματος των τεπάλων του.

prasinantherum < πράσινο + ανθήρας.

Astragalus thracicus subsp. cylleneus

Χελμός 12/06/2010

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Ο Astragalus thracicus (Griesb.) subsp. cylleneus [(Fisch.) Strid 1986] είναι ενδημικό φυτό της Πελοποννήσου.

Ανθίζει από τον Μάιο σε πετρώδεις θέσεις και θαμνότοπους από τα μέσα υψόμετρα και ψηλότερα.

Ετυμολογία:

Astragalus < αστράγαλος, το οστό του ταρσού που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι για ζάρι ==> αναφορά στην γωνιακή μορφή των σπερμάτων // Σύμφωνα με τον A. Neill, η ονομασία του φυτού προέρχεται από αστήρ + γάλα για το σχήμα του άνθους και επειδή οι αρχαίοι πίστευαν ότι σαν τροφή μεγάλωνε την παραγωγή γάλακτος στα κατσίκια.

thracicus < Θράκη.

cylleneus < Κυλλήνη, το αρχαίο όνομα της Ζήρειας στην Κορινθία.

«ἀστράγαλος· θάμνος μικρὸς ἐπὶ γῆς φυόμενος, φύλλοις καὶ κλωνίοις ὅμοιος ἐρεβίνθῳ, ἄνθη πορφυρᾶ, μικρά· ῥίζα δ' ὕπεστι στρογγύλη ὥσπερ ῥάφανος εὐμεγέθης, παραφυάδας ἔχουσα στερεάς, μελαίνας, σκληροτάτας ὡς κέρατα ἀντεμπεπλεγμένας ἀλλήλαις, γευσαμένῳ στυπτικάς· φύεται ἐν εὐηνέμοις καὶ συσκίοις καὶ χιονιζομένοις τόποις, πολλὴ δ' ἐν Φενεῷ τῆς Ἀρκαδίας.» (Διοσκουρίδης).