Phelipanche purpurea

Γεράνεια 13-04-2013 Κακιά Σκάλα
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Phelipanche purpurea [(Jacq.) Soják 1972] είναι ευρωμεσογειακό φυτό με εξάπλωση στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Συνώνυμο: Orobanche purpurea (Jacq. 1762).

Βιότοπος: ξηρά, κάπως βασικά εδάφη, λιβάδια με γκρεμούς, άκρες δρόμων, χλοώδεις θέσεις συνήθως κοντά στη θάλασσα.

Ετήσιο ή πιθανώς διετές είδος. Παρασιτεί σε είδη της οικογένειας Asteraceae.

Τα άνθη μπορούν να επανεμφανιστούν μετά από δεκαετίες απουσίας, υποδηλώνοντας ότι οι σπόροι είναι μακράς διαρκείας ή ότι τα φυτά μπορούν να παραμείνουν χωρίς άνθηση για πολλά χρόνια.

Ετυμολογία:

Phelipanche < φηλός (απατηλός, πανούργος) + άγχω (πνίγω) ==> αναφορά στον παρασιτισμό του είδους που προξενεί βλάβη στα φυτά-ξενιστές.

purpurea = πορφυρή ==> από το χρώμα των ανθέων.

Orobanche < όροβος (λαθούρι) + άν-χω= άγχω (πνίγω) ==> παρασιτικό που «πνίγει» τον όροβο.

Malabaila aurea

Γεράνεια 13-04-2013 Κακιά Σκάλα
φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Malabaila aurea [(Sm.) Boiss. 1872] είναι φυτό της Ανατολικής Μεσογείου. Έχει ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα, με εξαίρεση την Κρήτη και με αμφίβολη παρουσία στις Κυκλάδες.

Συνώνυμο: Heracleum aureum (Sm.)

Είναι πολυετής πόα, με ύψος από 50 εκ. έως 1 μέτρο και σκληρό, κούφιο και χνουδωτό βλαστό.

Τα φύλλα είναι τα κατώτερα ωοειδή και τα ανώτερα γραμμοειδή-λογχοειδή.

Φύεται σε γεωργικά και μεσογειακά ενδιαιτήματα.

Τα χρυσαφένια άνθη του σχηματίζουν σκιάδιο με 3-9 ακτίνες.

Ανθίζει την άνοιξη.

Ετυμολογία:

Malabaila < γένος αφιερωμένο στον Αυστριακό ιταλικής καταγωγής βοτανικό Emanuel Joseph Malabaila von Canal (1745-1826)

aurea (λατιν.) = χρυσή, χρυσαφένια.

Rumex vesicarius

Γεράνεια 13-04-2013 Κακιά Σκάλα
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Το Rumex vesicarius (L. 1753) είναι ένα φυτό που στην Ευρώπη υπάρχει αυτοφυές μόνο στην Ελλάδα. Η βασική εξάπλωση του είδους περιλαμβάνει την Δυτική Ασία και την Βόρεια Αφρική και θεωρείται ερημικό είδος Σαχάρας - Αραβίας.

Στην Ελλάδα εντοπίστηκε αρχικά το 1847 στην περιοχή του Ναυπλίου. Στη συνέχεια «χάθηκε» αλλά ξαναβρέθηκε στην ίδια περιοχή το 1978. Τώρα πια είναι γνωστό από λίγες θέσεις στην ΒΑ Πελοπόννησο και την Δυτική Αττική (Λουτράκι, Γεράνεια, Κακιά Σκάλα).

Είχε εντοπιστεί και στην περιοχή των Χανίων στην ΒΔ Κρήτη το 1916, «χάθηκε» και ξαναβρέθηκε το 2008.

Υπάρχει επίσης και μια συλλογή του φυτού από την Ρόδο το 2001.

Βιότοπος: Βραχώδεις θέσεις και δρόμοι κοντά στην θάλασσα και σε υψόμετρα 0-100 μ.

Δίοικο ετήσιο φυτό, ύψους 15-40 εκ. Ταξιανθία αρκετά χαλαρή.

Η κόκκινη εμφάνιση του φυτού σε πλήρη ανάπτυξη οφείλεται στους καρπούς του.

Άνθιση: τέλη Μαρτίου - Μάιος.

Ετυμολογία

Rumex = λάπαθο.

vesicarius < vesica κύστη = αυτός που βοηθάει την λειτουργία της ουροδόχου κύστης.

Cruciata taurica subsp. euboea

Δίρφυς 28-04-2013
φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Cruciata taurica subsp. euboea [(Ehrend.) Ehrend. 1975] είναι ελληνικό ενδημικό, γνωστό από το όρος Δίρφυς της Εύβοιας, από όπου περιγράφηκε και από μερικές θέσεις στον Χελμό και τον Ολίγυρτο της Βόρειας Πελοποννήσου.
Ημιθαμνώδες φυτό με ισχυρή ξυλώδη βάση και ξυλώδη ρίζα.
Φύλλα 10-25 ελλειψοειδή έως υποκυκλικά, ελαφρώς δερματώδη, άτριχα.
Βιότοπος: πετρώδεις πλαγιές με έντονη κλίση, σάρες και σχισμές βράχων σε υψόμετρα 1000 - 1700 μ.
Ταξιανθία με 5-9 άνθη.
Ανθίζει Μάιο - Ιούνιο.
Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (2009) με τον χαρακτηρισμό Τρωτό (VU).

Ετυμολογία:
Cruciata < crux crucis, σταυρός ==> σταυρωτή, σταυροφόρος, επειδή τα αναπαραγωγικά όργανα είναι σε διάταξη σταυρού.
taurica < Ταύρος, οροσειρά της Μικράς Ασίας.
euboea < Εύβοια.

Leptoplax emarginata

Δίρφυς 28-04-2013
φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Leptoplax emarginata [(Boiss.) O.E. Schulz 1933] είναι ενδημικό φυτό με εξάπλωση στην Εύβοια, την Νότια Πίνδο και διάσπαρτα σε Στερεά Ελλάδα και Θεσσαλία.

Βιότοπος: βραχώδεις πλαγιές, θαμνότοποι με πουρνάρια και θαμνοκυπάρισα (Juniperus), λιβάδια και ανοίγματα κωνοφόρων δασών σε υψόμετρα  400-900 μ. (έως 2000 μέτρα σε ηπειρωτική χώρα).

Πολυετές φυτό με ύψος έως 1 μέτρο

Φύεται σε ηφαιστειογενή οφιολιθικά (σερμπετινικά) πετρώματα.

Άνθη λευκά.

Άνθιση: Μάιος - Ιούνιος.

Ετυμολογία:

Leptoplax < λεπτός + πλαξ (πλακός).

emarginata < ex χωρίς, έξω + márgo (-ginis) κράσπεδο, περιθώριο, άκρο.

Coris monspeliensis

Γεράνεια 03-05-2013
φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Coris monspeliensis (L. 1753) είναι είδος της Δυτικής και Κεντρικής Μεσογείου,  σπάνιο για την Ελλάδα, η οποία αποτελεί το ανατολικότερο σημείο εξάπλωσης του φυτού.

Εξάπλωση: Γεράνεια, Στροφυλιά, Λακωνικός κόλπος, Κορινθία, Ζάκυνθος.
Τα φυτά στην Ελλάδα είναι ελαφρώς τριχωτά με ρόδινα άνθη και πιθανώς ανήκουν στο υποείδος Coris monspeliensis subsp. syrtica [(Murb.) Mascl. (Browicz & Zielinsky 1989).
Βιότοπος: ξηρές, πετρώδεις θέσεις με αραιά, χαμηλά φρύγανα, χαλικώδεις πλευρές μονοπατιών ή χωματόδρομων.
Άνθη: ρόδινα, γαλαζωπά με λευκό λαιμό
Άνθιση: Ανθίζει από τις αρχές Μαΐου.

Ετυμολογία
Coris < Κόρις (κοριός).
monspeliensis < Montpellier, πόλη της Νότιας Γαλλίας.

Campanula constantini

Δίρφυς 28-04-2013
φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Campanula constantini, Beauverd & Topali 1937, είναι ορεινό ενδημικό φυτό της Εύβοιας, στα όρη Δίρφυς και Ξεροβούνι.

Βιότοπος: ρωγμές ασβεστολιθικών βράχων, βραχώδεις θέσεις, υποαλπικά ενδιαιτήματα σε υψόμετρα 500-1600 μ.

Πολυετές χασμόφυτο, χνουδωτό, διακλαδισμένο. Στελέχη πολλά, λεπτά, έρποντα.

Τα φύλλα βάσης είναι ωοειδή, σχετικά μικρά και σχηματίζουν ρόδακα.

Στεφάνη με σωλήνα 7-10 χιλ. με απαλό μπλε χρώμα.

Ανθίζει από τα τέλη Απριλίου μέχρι τα μέσα Ιουνίου.

Ετυμολογία:

Campanula < campana (λατιν.) < campanula υποκοριστικό

constantini < αφιερωμένο στον βοτανικό Κωνσταντίνο Τοπάλη

.

Lilium candidum

Τέμπη 07-06-2010
φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Το φαράγγι των Τεμπών είναι ένα από τα τελευταία καταφύγια για τα άγρια φυτά του «κρίνου της Παναγίας». Ο κρίνος αυτός, ιδιαίτερα δημοφιλής από την αρχαιότητα, συλλέγεται σε όλη την Ελλάδα και καλλιεργείται σε κήπους και γλάστρες επί χιλιάδες χρόνια. Έτσι οι αυτοφυείς πληθυσμοί του επιζούν πλέον σε λίγες θέσεις φαραγγιών και βραχωδών τόπων στην Ανατολική Κρήτη, τα Τέμπη, το Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης και την Καστοριά. Πληθυσμοί με λίγα αυτοφυή άτομα υπάρχουν διάσπαρτοι και σε άλλα μέρη της χώρας μας.

Το Lilium candidum (L. 1753) είναι φυτό της Ανατολικής Μεσογείου.

Κοινό όνομα: «κρίνος της Παναγίας», «παρθενόκρινος».

Βιότοπος: πετρώδεις και βραχώδεις θέσεις, κρημνοί, αραιοί θαμνώνες σε υψόμετρα 100-1200 μ.

Βολβώδες φυτό. Βλαστός με φύλλα σε όλο το μήκος του, με τα κατώτερα πολύ μεγαλύτερα να φτάνουν τα 30εκ. και τα ανώτερα πολύ μικρότερα. Άνθη πάνω από 10 στο άνω μέρος του βλαστού, λευκά, εύοσμα, μήκους μέχρι 8εκ. με τέπαλα κυρτά προς τα έξω.

Ανθίζει από τον Μάιο.

Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (2009) με τον χαρακτηρισμό Σχεδόν Απειλούμενο (ΝΤ).

Ετυμολογία: 

Lilium < lilium (λατιν.) < Λείριο (Ιπποκράτης, Θεόφραστος).

candidum (λατιν.) = λευκό, πεντακάθαρο ==> αναφορά στο άνθος.

Astragalus monspessulanus

Παγγαίο 05-06-2010
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Ο Astragalus monspessulanus (L. 1753) είναι μεσογειακό φυτό, με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα. 

Βιότοπος: βραχώδεις θέσεις, λιβάδια, θαμνώνες, άκρες δρόμων σε υψόμετρα 0-1200 (-1800) μ.

Πολυετής πόα χωρίς βλαστό και με διακλαδιζόμενη ρίζα.

Φύλλα (3-) 7-20. Φυλλάρια σε 8-18 ζεύγη, σχεδόν κυκλικά έως προμήκη, με αραιές πεπιεσμένες τρίχες στην κάτω επιφάνεια και γυμνά στην πάνω.

Ποδίσκοι ταξιανθίας ίσοι με 1-2 φορές το μήκος των φύλλων. Ταξιανθία ωοειδής ή προμήκης βότρυς, με 7-30 άνθη. Βράκτια 3-10 χιλ. γραμμοειδή-λογχοειδή. Κάλυκας 9-16 χιλ., οι λοβοί ίσοι με το 1/4 έως 3/4 του σωλήνα του κάλυκα. Στεφάνη πορφυρή ή κόκκινη, σπάνια λευκή, πέτασος 20-30 χιλ, λειόχειλος ή με δύο λοβούς στην κορυφή.

Καρπός χέδρωπας, γραμμοειδής, κυλινδρικός, οξύλυκτος, ελαφρά κυρτός, ελαφρά ρυτιδωμένος με αραιές τρίχες έως σχεδόν λείος.

Ανθίζει Απρίλιο - Ιούνιο.

Ετυμολογία:

Astragalus < αστράγαλος (φυτό που αναφέρει ο Διοσκουρίδης) > αστήρ + γάλα ==> από το χρώμα και το σχήμα των ανθέων - οι αρχαίοι πίστευαν ότι η βρώση του φυτού αυξάνει το γάλα των κατσικιών.

monspessulanus < από το λατινικό όνομα Monspessulanus της γαλλικής πόλης Montpellier (Μονπελιέ) στη Νότια Γαλλία.

Centaurea raphanina subsp. mixta

Βραυρώνα 22-04-2014 Αττική
φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Centaurea raphanina subsp. mixta [(DC.) Runemark 1967] είναι ενδημική της Νότιας Ελλάδας, Εύβοιας, Σποράδων, Κυκλάδων, Ανατολικού Αιγαίου, (Ψαρά, Ικαρία).

Πολυετές φυτό, με ρίζωμα κονδυλώδες που θυμίζει ραπάνι. Τα φύλλα του συλλέγονται και τρώγονται σαλάτα. 

Δημώδη ονόματα: αλιβαρβάρα, ασκόλυμπρος.

Βιότοπος: πετρώδεις θέσεις, βράχοι, ελαιώνες, θαμνώνες, σε υψόμετρα από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι τα 2.100 μέτρα.

Άνθη: ρόδινα - πορφυρά.

Άνθιση: Μάρτιος - Ιούλιος

Ετυμολογία:

Centaurea < Centaurus > Κένταυρος (ο Κένταυρος Χείρων ήταν γιατρός και δάσκαλος του Ασκληπιού).

raphanina < ράφανος (ραπάνι), ραπανίσκη.

mixta < misceo αναμιγνύω - ανάμικτη, μικτή.

 

Dactylorhiza romana

Κέα 14-03-2009 Κυκλάδες
φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Dactylorhiza romana [(Sebastiani. 1813) Soó 1962] είναι ορχιδέα της Ανατολικής Ευρώπης και της Μεσογείου. 

Περιγράφηκε το 1813 από την περιοχή της Ρώμης με αρχικό όνομα Orchis romana.

Είναι η μόνη δακτυλόριζα που φύεται σε χαμηλά υψόμετρα και στη νότια Ελλάδα και τα νησιά.

Λεπτό φυτό, ύψους 10-30 εκατοστών. Φύλλα 3-9 λογχοειδή.

Βιότοπος: φρύγανα, μακκία βλάστηση, αραιά δάση σε υψόμετρα μέχρι 2.000 μέτρα.

Άνθη: συνήθως ροζ- πορφυρά και πιο σπάνια λευκά.

Άνθιση: Μάρτιος - Απρίλιος.

Ετυμολογία:

Dactylorhiza < δάκτυλο + ρίζα = Δακτυλόριζα, από το σκληρό ρίζωμα που είναι χωρισμένο σαν τα δάκτυλα του χεριού.

romana < Roma = της Ρώμης.

Cephalanthera damasonium

Χελμός 31-05-2008
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Το Cephalanthera damasonium [(Miller) Druce 1906] είναι ευρασιατική ορχιδέα με ευρεία εξάπλωση στην ηπειρωτική Ελλάδα και στα μεγάλα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.

Περιγράφηκε το 1768 από την Γαλλία.

Βιότοπος: δάση, σε σκιερές θέσεις, σε υψόμετρα μέχρι 1.800 μέτρα.

Εύρωστο φυτό με ύψος 15-60 εκατοστά. Φύλλα 2-5 επιμήκη ωοειδή, δερματώδη, σκούρα πράσινα.

Άνθη: λευκά, στρόγγυλα, με πορτοκαλί εσωτερικό και κίτρινες ραβδώσεις.

Ετυμολογία:

Cephalanthera < κεφαλή + ανθήρας ==> αναφέρεται στο σχήμα των ανθήρων.

damasonium < δαμασώνιον ==> φυτό που αναφέρει ο Διοσκουρίδης με φύλλα όμοια με το υδρόβιο φυτό «άλισμα».

Fritillaria mutabilis

Ζήρεια 09-05-2012
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Fritillaria mutabilis (Kamari 1991) είναι ενδημική Πελοποννήσου, Στερεάς Ελλάδας, Νότιας Πίνδου και Ιονίου. Περιγράφηκε από τα Βαρδούσια.
Βιότοπος: βραχώδεις πλαγιές με μακία βλάστηση, ορεινά και υποαλπικά λιβάδια, ανοίγματα δασών ελάτης, σε υψόμετρα (400-) 600-2100 μ.
Βολβώδες φυτό, με βολβό διαμέτρου έως 1,5 εκ.
Βλαστός λεπτός, έως 20 εκ. 
Φύλλα 4-7 (-9), πράσινα, λογχοειδή. Τα ανώτερα 2-4 γραμμικά-λογχοειδή
Άνθη ευρέως καμπανοειδή, με ασταθή χρώματα: πράσινο, πράσινο-κιτρινωπό, μοβ-καφέ, κεραμιδί. Νεκτάρια τριγωνικά-ωοειδή ή στενά ωοειδή.
Ανθίζει Απρίλιο - Ιούνιο.

Ετυμολογία:
Fritillaria < fritíllus κύπελλο με το οποίο έριχναν τα ζάρια οι Ρωμαίοι - για το σχήμα του άνθους.
mutabilis = μεταβλητή, ασταθής ==> ως προς ταν χρωματισμό των ανθέων.

Erucaria hispanica

Κακιά Σκάλα 10-03-2013 Γεράνεια
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Erucaria hispanica [(L.) Druce 1914] είναι μεσογειακό φυτό με διακεκομμένη εξάπλωση (Ισπανία, Ελλάδα, Συροπαλαιστίνη). Στην Ελλάδα φύεται στη νότια χώρα και το Αιγαίο.

Βιότοπος: καλλιεργημένες πλαγιές, φρύγανα σε υψόμετρα 0-500 μ.

Ετήσιο ή περιστασιακά διετές φυτό, 20-50 εκ. Βλαστός διακλαδισμένος από την βάση,

Πέταλα σε απαλό λιλά χρώμα.

Άνθιση: Μάρτιος - Μάιος.

Ετυμολογία:

Erucaria < Eruca + -aria (επίθημα σχετικότητας).

hispanica < Ισπανία.

Eruca < αρωματικό φυτό (είδος κράμβης) που αναφέρεται από τον Οράτιο και άλλους Λατίνους συγγραφείς.

Orchis anthropophora (Aceras anthropophora)

Πεντέλη 19-04-2014
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Orchis anthropophora [(L.) All. 1785] είναι ευρωπαϊκή ορχιδέα με βασική εξάπλωση στην χώρα μας σε Κεντρική Ελλάδα, Πελοπόννησο, Κρήτη κι αρκετά νησιά. Περιγράφηκε το 1753 από το Παρίσι.

Συνώνυμο: Aceras anthropophorum

Βιότοπος: φρύγανα, λιβάδια, άκρες δασών σε υψόμετρα μέχρι 1.600 μέτρα.

Λεπτό φυτό, με ύψος 10-40 εκατοστά. Φύλλα 4-8 λογχοειδή, φαρδιά.

Άνθη: τρίλοβα, σε σχήμα ανθρωποειδούς, κόκκινα, πορτοκαλί ή κίτρινα.

Ετυμολογία:

Orchis (λατιν. θηλυκού γένους) < Όρχις (αρσενικού γένους), φυτό με δύο κονδύλους σε σχήμα όρχεων που αναφέρει ο Διοσκουρίδης // ο όρχις (< ορχίδιον < αρχίδι).

anthropophora < άνθρωπος + φέρω ==> από τα άνθη που έχουν ανθρωποειδή μορφή.

Aceras < α στερητικό + κέρας < επειδή το άνθος δεν έχει πλήκτρο (που μοιάζει με κέρατο).

Ophrys delphinensis

Ελικώνας 04-05-2012
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Ophrys delphinensis (O.Danesch & E.Danesch 1963) είναι ενδημική ορχιδέα των περιοχών γύρω από τον Κορινθιακό κόλπο.

Περιγράφηκε από την Αχαΐα αλλά της δόθηκε (μάλλον υπερβολικά) το όνομα των Δελφών, επειδή ευδοκιμεί και στην Φωκίδα.

Θεωρείται φυσικό υβρίδιο των Ophrys oestrifera και Ophrys argolica.

Εμφανίζει τάση επέκτασης προς την νοτιοανατολική Πελοπόννησο και την Ανατολική Στερεά..

Βιότοπος: φρύγανα, θαμνώνες, παρυφές δρόμων, έως τα 1.100 μέτρα.

Άνθος: τρίλοβο, κυρτό, καφεκόκκινο. Οι στρογγυλοί πλαϊνοί λοβοί με πυκνό λευκό τρίχωμα.

Ετυμολογία:

Ophrys < Οφρύς (φρύδι). Δεν είναι ξεκάθαρο σε ποια χαρακτηριστικά του γένους Ophrys αναφέρεται το όνομα ενώ υπάρχει και το ενδεχόμενο γλωσσικής παρερμηνείας.

delphinensis < Δελφοί.

Allium subhirsutum

Αγία Μαρίνα Γραμματικού 23-04-2011 Αν. Αττική
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Το Allium subhirsutum (L. 1753) είναι μεσογειακό γεώφυτο με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα. 
Φύεται σε ξηρά λιβάδια, πετρώδεις θέσεις, φρύγανα. 

Ανθίζει την άνοιξη.

Ετυμολογία:
Allium < allium (λατιν. Πλίνιος) < άγλις, -ίθος, η κεφαλή ή σκελίδα σκόρδου (σύμφωνα με τον Ottorino Pianigiani, 1845-1926, Ιταλό δικαστή, πολιτικό και γλωσσολόγο).
subhirsutum < sub (υπό, σχεδόν) + hirsutum (δασύτριχο) = σχεδόν δασύτριχο.

Legousia pentagonia

Υμηττός 01-05-2009
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Legousia pentagonia [(L.) Druce 1908] είναι φυτό της Ανατολικής Μεσογείου, με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.

Βιότοπος: πετρώδεις τοποθεσίες, φρύγανα σε υψόμετρα 0-800 (-1200) μ.

Φυτό μονοετές, πολύκλαδο με τα κατώτερα φύλλα αντωοειδή, έμμισχα, τα ανώτερα επιφυή.

Στεφάνη μέχρι 3 εκ. πεντάγωνη εξ ου και το όνομα. Κάλυκας χνουδωτός με λοβούς στο 1/3 της στεφάνης, οξύληκτους.

Ανθίζει Απρίλιο - Ιούνιο.

Ετυμολογία:

Legousia < αφιερωμένο στον Benigne Le Gouz de Gerland (1695-1774) Γάλλο ακαδημαϊκό ο οποίος ίδρυσε τον βοτανικό κήπο της Ντιζόν.

pentagonia < πέντε + γωνία = πεντάγωνη. 

Lupinus albus

Υμηττός 20-04-2011

Euphorbia characias

Υμηττός 29-04-2011
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Euphorbia characias (L. 1753) είναι μεσογειακό φυτό. Στην Ελλάδα εξαπλώνεται σε Κρήτη, Κυκλάδες, Στερεά Ελλάδα, Δυτική Μακεδονία, Δυτικό και Βόρειο Αιγαίο.

Φυτό με πολλούς όρθιους βλαστούς, απογυμνωμένους στην βάση. Φύλλα πολλά, γλαυκά, λογχοειδή, επιμήκη.

Σκιάδια πυκνά και κυάθια (κύπελλα) ημισφαιρικά με σκουροκόκκινους αδένες.

Ανθίζει από τον Φεβρουάριο.

Ετυμολογία:

Euphorbia < ευ (καλώς) + φέρβω (τρέφω, βοσκω) και φορβή (τροφή, βοσκή) [2] Σύμφωνα με τον Πλίνιο, από το γιατρό Εύφορβο που ανακάλυψε τις θεραπευτικές ιδιότητες του φυτού. [3] Σύμφωνα με τον Treccani από το λατινικό euphorbium, που προέρχεται από το ελληνικό «ευφόρβιον».

characias < χαρακίας (ο), φυτό που αναφέρει ο Διοκουρίδης (τιθυμάλλου είδη επτά, ων ο μεν άρρην χαρακίας καλείται). 

Το όνομα «χαρακίας» είναι αρχαίο κι αναφέρεται από τον Θεόφραστο. Αποδίδει τους βιότοπους που προτιμά το φυτό και που συνήθως είναι οι βράχοι με σχισμές (χαρακιές). Χαράκια λένε στην Κρήτη και σήμερα τους μικρούς βράχους.