Romulea tempskyana

Σάμος 20/02/2008

φωτογραφία Γιώργος Φάκας

Η Romulea tempskyana (Freyn 1897) είναι φυτό της Ανατολικής Μεσογείου. Περιγράφηκε από την Κύπρο και στην Ελλάδα φύεται στο Ανατολικό Αιγαίο από την Ρόδο μέχρι την Σάμο.
Βιότοπος: φυλλοβόλα δάση, ανοίγματα κωνοφόρων δασών, εποχικά υγρές θέσεις, σε υψόμετρα 0-700 μ.
Γεώφυτο με βολβό ωοειδή με σκληρούς λείους καφέ χιτώνες.
Φύλλα 3-7 γραμμοειδή.
Άνθη λιλά-μοβ με κίτρινο λαιμό.
Άνθιση Φεβρουάριος - αρχές Απριλίου.

Ετυμολογία
Romulea < γένος αφιερωμένο στον Romulus (Ρωμύλο), ιδρυτή της Ρώμης = Ρομουλέα.
tempskyana < αφιερωμένο στον Πρώσο στρατιωτικό Gustavus Ferdinand von Tempsky, 1828-1868 (αβέβαιη ετυμολογία).

Potentilla aurea subsp. chrysocraspeda

Βόρας (Καμαϊκτσαλάν) 11/07/2009

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Potentilla aurea subsp. chrysocraspeda [(Lehm.) Nyman 1878] είναι βαλκανικό φυτό με εξάπλωση στην Δυτική  Μακεδονία και την Βόρεια Πίνδο (Βόρας, Γράμμος, Βαρνούς, Σμόλικας...)

Βιότοπος: ορεινή βλάστηση, οικότοποι γλυκού νερού, υπαλπικά λιβάδια σε υψόμετρα 1800-2500 μ.

Άνθιση καλοκαιρινή.

Ετυμολογία:

Potentilla < υποκοριστικό του potens (potentis) δυνατός, δυνάμενος, αυτός που μπορεί ==> αναφορά στις φαρμακευτικές ιδιότητες ειδών αυτού του γένους.

aurea = χρυσή, χρυσαφένια.

chrysocraspeda < χρυσός + κράσπεδο.

Aremonia agrimonoides

Οίτη 29/05/2010

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Aremonia agrimonoides [(L.) DC. 1825 ) subsp. agrimonoidesείναι φυτό της Κεντρικής Ευρώπης και των Βαλκανίων με ευρεία εξάπλωση στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Συνώνυμο: Agrimonia agrimonoides (L. 1753).

Βιότοπος: σκιερές θέσεις σε δάση και φαράγγια σε υψόμετρα 400-1600 μ.

Πολυετές ριζωματώδες φυτό με λεπτούς βλαστούς, λίγους ή μοναχικούς, ύψους 10-25 εκ. Βασικά φύλλα σε ρόδακα και φυλλάρια ελλειπτικά, οδοντωτά.

Άνθη κίτρινα.

Άνθιση: τέλη Απριλίου - μέσα Ιουλίου.

Ετυμολογία:

Aremonia < παραφθορά του Argemónia. 

agrimonoides < Agrimonia + είδος.

Agrimonia (Argemónia) < άργεμoν (αργεμώνη) φυτό που οι αρχαίοι πίστευαν ότι θεράπευε τον καταρράκτη // άγριος + μόνος ==>  αναφορά σε άγρια ​​και απομονωμένα περιβάλλοντα ανάπτυξης.

Geum coccineum

Βόρας 10/07/2009

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Φυτό των Βαλκανίων και της Βόρειας Μικράς Ασίας. Το συνέλεξε ο Sibthorp από τον μικρασιατικό Όλυμπο της Βιθυνίας. 

Στην Ελλάδα φύεται στην Θράκη, Μακεδονία(Βαρνούς, Βίτσι, Πιέρια, Βέρμιο, Πιπερίτσα, Βόρας, Τζένα) και στην Βόρεια Πίνδο.

Βιότοπος: υγρά λιβάδια, όχθες ορεινών ρεμάτων σε υψόμετρα 1300-2000 μ.

Πολυετές φυτό με βλαστό όρθιο. Φύλλα τριχωτά με αυτά της βάσης πτεροσχιδή μέχρι 14εκ. και τα ανώτερα μικρότερα. 

Άνθη κόκκινα ή πορτοκαλοκόκκινα με 5 καρδιοειδή πέταλα και διάμετρο μέχρι 4εκ. Στήμονες πολλοί.

Άνθιση: μέσα Ιουνίου - Αύγουστος.

Ετυμολογία:

Geum  < γεύμα ==> επειδή θεωρείται νόστιμη τροφή // < από το λατινικό gaeum, ένα φυτό με αρωματικές ρίζες, άγνωστης προέλευσης. 

coccineum < κόκκινο = κοκκινωπό.

υδατογραφία από από την Flora Graeca

Convolvulus elegantissimus

Κέα 07/05/2011

φωτογραφία Ρένα Καρακατσάνη 

 

Ο Convolvulus elegantissimus (Mill. 1768) είναι μεσογειακό φυτό, με εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα

Αναπτύσσεται σε ποικίλους ξηρούς οικότοπους από το επίπεδο της θάλασσας έως τα 1600 μ. 

Μοιάζει με το Convolvulus althaeoides και έχει θεωρηθεί παλιότερα ως υποείδος του, αλλά διαφέρει στα ασημοπράσινα του φύλλα και στην ομοιόμορφα ροδοκόκκινη στεφάνη.

Ανθίζει από τον Μάρτιο

Ετυμολογία:

Convolvulus < convólvo (λατιν.) διαπλέκω - για τα συχνά άστατα στελέχη των ειδών αυτού του γένους = Κονβόλβουλος

elegantissimus < υπερθετικός του elegans κομψός = κομψότατος.

Calystegia silvatica

Δίρφυς 21/06/2008

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Calystegia silvatica (Kit.) Griseb. 1844 είναι ευρασιατικό φυτό με διάσπαρτη εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα.

Βιότοπος: άκρες δασών, δασικοί δρόμοι, χαράδρες, ρέματα, άκρες δρόμων σε υψόμετρα 0-1400 μ.

Πολυετές φυτό. Φύλλα επαλλάσοντα,

Άνθη μοναχικά, με μακριά πέταλα, λευκά και ενίοτε ροζ.

Άνθιση: Μάιος - Αύγουστος.

Ετυμολογία:

Calystegia < κάλυξ + στέγη ==> αναφορά στην παρουσία μεγάλων βρακτίων που προστατεύουν τον κάλυκα.

silvatica = άγρια (με την ευρεία έννοια) < silva δάσος, δρυμός.

Convolvulus arvensis

Κέα 10/06/2011

φωτογραφία  Ρένα Καρακατσάνη

Ο Convolvulus arvensis (L. 1753) είναι κοσμοπολίτικο φυτό. Στην Ελλάδα εξαπλώνεται σε όλη την χώρα, ακόμα και μέσα στις πόλεις.

Ανθίζει από τον Μάιο και σχεδόν όλο το καλοκαίρι, ανάλογα με τις συνθήκες

Ετυμολογία:

Convolvulus < convolvo (λατιν.) διαπλέκω ==> για τα συχνά άστατα στελέχη των ειδών αυτού του γένους.

arvensis < arvum, αγρός = αρουραίος, των αγρών.

Chondrilla juncea

Ηρακλειά 11/08/2008

φωτογραφία Γιάννης Γαβαλάς

Η Chondrilla juncea (L. 1753) είναι ευρωμεσογειακό φυτό με πλατιά εξάπλωση στην Ελλάδα.

Βιότοπος: χωράφια, άκρες δρόμων, αμμώδη εδάφη σε υψόμετρα 0-1000 (-1850).

Διετής ή βραχύβια πολυετής πόα με ξυλώδη ρίζα. Βασικά φύλλα σε ρόδακα, λυροειδή.

Άνθη κίτρινα.

Άνθιση: Μάιος - Οκτώβριος.

Ετυμολογία:

Chondrilla < χόνδρος ==> επειδή η ρητίνη που έχει το φυτό θρομβώνει στην επαφή με τον αέρα.

juncea < juncus λατινική ονομασία για το καλάμι, το βούρλο ==> αναφορά στην μορφή των βλαστών.

Centaurea napulifera

Φαλακρό 12/07/2009 

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Centaurea napulifera (Rochel 1835) subsp. napulifera είναι βαλκανικό ενδημικό. Στην Ελλάδα φύεται σε Ανατολική Μακεδονία (Χορτιάτης, Μπέλες, Παγγαίο, Μενοίκιο, Βροντού, Όρβηλος, Φαλακρό) και Ροδόπη.

Βιότοπος: λιβάδια, βραχώδεις πλαγιές, αλπικοί βοσκότοποι σε υψόμετρα 1300-2200 μ. 

Πολύμορφο φυτό που έχει χωριστεί σε τρία υποείδη. Και τα τρία φύονται στην Ελλάδα. 

Ανθίδια λευκά. 

Άνθιση: Ιούνιος - Ιούλιος.

Ετυμολογία:

Centaurea < Centaurus < Κένταυρος (ο Κένταυρος Χείρων ήταν γιατρός και δάσκαλος του Ασκληπιού).

napulifera < υποκοριστικό του napus < νάπυ, νάπυος (είδος γογγυλίου με κονδυλώδη ρίζα) + fero φέρω.

Doronicum austriacum

Φαλακρό 12/07/2009

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Το Doronicum austriacum (Jacq. 1774) είναι ευρωμεσογειακό φυτό με εξάπλωση στην Βόρεια Ελλάδα.

Βιότοπος: λιβάδια, υγρές θέσεις σε υψόμετρα 500-2000 μ.

Πολυετές ποώδες ριζωματώδες φυτό.

Άνθιση καλοκαιρινή.

Ετυμολογία:

Doronicum < δώρο + νίκη (αμφιλεγόμενη ετυμολογία).

austriacum < Αυστρία.

Achillea clusiana

Βόρας 10/07/2009

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Achillea clusiana (Tausch 1821) είναι είδος των Άλπεων και των Βαλκανίων. Περιγράφηκε από τις αυστριακές Άλπεις. Στην Ελλάδα φύεται μόνο στον Βόρα της Μακεδονίας.

Στην Ελλάδα έχουμε πάνω από 20 είδη του γένους Achillea. Θεωρούνται αιμοστατικά φυτά και τους δόθηκε το όνομα του Αχιλλέα, ο οποίος σύμφωνα με τον μύθο σταματούσε την αιμορραγία και έκλεινε τα τραύματα των στρατιωτών του με τα φυτά αυτά. Από τον Διοσκουρίδη αναφέρονται τα φυτά Αχίλλειος πόα και Αχίλλειος σιδηρίτις

Βιότοπος: υγρά λιβάδια σε υψόμετρα 1800-2500 μ.
Χαμηλό χλοώδες φυτό. Ανθοφόρα στελέχη 8-25 εκ.
Ανθίδια λευκά.
Άνθιση Ιούλιος - Αύγουστος.

Ετυμολογία:

Achillea < αφιερωμένο στον μυθικό Αχιλλέα, που υποτίθεται ότι είχε χρησιμοποιήσει φυτά του γένους για να θεραπεύσει πληγές μετά τις μάχες.

clusiana < αφιερωμένη στον Γάλλο βοτανικό Clusius, λατινικοποιημένο όνομα του Charles de l'Ecluse (1526-1609).

Aster alpinus subsp. cylleneus

Ύδατα Στυγός 12/06/2010 Χελμός

φωτογραφία Γιάννης Κοφινάς

Ο Aster alpinus subsp. cylleneus [(Boiss. & Orph.) Hayek 1931] είναι βαλκανικό ενδημικό.

Συνώνυμο: Aster cylleneus (Boiss. & Orph.)

Το τυπικό υποείδος Aster alpinus (L. 1753) subsp. alpinus φύεται στα βουνά της Κεντρικής Ευρώπης έως την Νοτιοδυτική και Κεντρική Ασία. Στην Ελλάδα φύεται στα βουνά της ηπειρωτικής χώρας από την Βόρεια Πελοπόννησο μέχρι την Ήπειρο και την Μακεδονία

Βιότοπος: βραχώδεις θέσεις σε ασβεστολιθικό υπόστρωμα και σε υψόμετρα (1400-) 1800-2450 μ.

Πολυετές φυτό με βραχύ, διακλαδισμένο ρίζωμα και ξυλώδη βάση. Τα βασικά και κατώτερα φύλλα σχηματίζουν ρόδακα.

Άνθη ρόδινα-λιλά με κίτρινο δίσκο. 

Άνθιση: Ιούλιος - Αύγουστος.

Ετυμολογία:

Aster < αστήρ ==> επειδή έχει το σχήμα που δίνουμε στο στυλιζαρισμένο αστέρι.

alpinus < Alpes Άλπεις = αλπικός

cylleneus < Κυλλήνη (Ζήρεια) όρος της Κορινθίας.

από το όρος Καράβα των Αγράφων

φωτογραφία Δαυίδ Κουτσογιαννόπουλος

Τζένα 15/07/2017 Μακεδονία

φωτογραφία Ζήσης Αντωνόπουλος

Verbascum aphentulium

Πήλιο 20/07/2011

photo (c) Γιάννης Γαβαλάς

Sedum dasyphyllum

Γκιώνα 30/05/2010

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Το Sedum dasyphyllum (L. 1753) είναι ευρωμεσογειακό φυτό, με εξάπλωση στην στεριανή Ελλάδα.
Βιότοπος: υγρές ρωγμές βράχων, περιστασιακά σε πέτρινους τοίχους σε χωριά (1800 μ.), σε υψόμετρα 500-2300 μ.
Πολυετές χλοάζον, μαξιλαρόμορφο φυτό
Στέλεχος λεπτό, ανερχόμενο, 4-10 εκ.
Φύλλα αντίθετα, ωοειδή έως ελλειπτικά, πεπλατυσμένα στην άνω επιφάνεια.
Άνθη πενταμερή (ή 6μερή) με πέταλα ελλειψοειδή, λευκά ή ροζ με κόκκινη νεύρωση
Ανθίζει Ιούνιο - Αύγουστο. 

Ετυμολογία:
Sedum < sédo (λατιν.) ανακουφίσω, καταπραΰνω, ηρεμώ - επειδή τα φύλλα κάποιων ειδών υποστηρίζεται ότι αμβλύνουν τον πόνο των τραυμάτων = Σέδον.
dasyphyllum < δασύς (πυκνός, τριχωτός) + φύλλον = με πυκνό φύλλωμα.

Sedum laconicum

Οίτη 26/07/2008

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Το Sedum laconicum (Boiss. & Heldr. 1846) είναι ελληνικό ενδημικό με εξάπλωση σε Νότια Πίνδο, Ιόνιο, Θεσσαλία, Στερεά Ελλάδα, Πελοπόννησο, και Κρήτη.

Βιότοπος: σχισμές ασβεστολιθικών βράχων, βραχώδεις θέσεις.

Φυτό λείο. Φύλλα σαρκώδη, κυλινδρικά, με θηλές υαλίνης στην κορυφή.

Άνθη: με 3-5 κίτρινα πέταλα.

Άνθιση: Μάιος- Ιούνιος.

Ετυμολογία:

Sedum < sédo (λατιν.) ανακουφίσω, καταπραΰνω, ηρεμώ ==> επειδή τα φύλλα κάποιων ειδών υποστηρίζεται ότι αμβλύνουν τον πόνο των τραυμάτων.

laconicum < Λακωνία.

Sedum cepaea

Πάικο 24/07/2011

φωτογραφία  Γιάννης Γαβαλάς

Το Sedum cepaea (L. 1753) είναι μεσογειακό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην ηπειρωτική και σπάνια παρουσία στο Νότιο Αιγαίο.

Βιότοπος: βραχώδεις θέσεις με λίγη σκιά και υγρασία, μακκία βλάστηση, διάκενα δασών σε υψόμετρα 0-1300 (-1700) μ.

Ετήσιο ή διετές είδος με αδενώδες χνούδια και βασικά φύλλα σε επίπεδο ρόδακα. Ανθισμένοι μίσχοι 10-40 εκ.

Άνθη με πέταλα λογχοειδή, οξυκόρυφα, λευκά ή ροζ.

Ετυμολογία:

Sedum < sédo (λατιν.) ανακουφίσω, καταπραΰνω, ηρεμώ ==>- επειδή τα φύλλα κάποιων ειδών υποστηρίζεται ότι ανακουφίζουν από τον πόνο των τραυμάτων.

cepaea < λατινική ονομασία φυτού που αναφέρει ο Πλίνιος

Epilobium dodonaei

Παρνασσός 18/08/2010 

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Το Epilobium dodonaei (Vill. 1779) είναι μεσογειακό φυτό με εξάπλωση στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Βιότοπος: βραχώδεις πλαγιές, πρανή δασικών δρόμων σε υψόμετρα 500-1400 (-1900) μ.

Άνθιση: τέλη Ιουνίου - αρχές Οκτωβρίου.

Ετυμολογία:

Epilobium < επί + λοβός ==> επειδή το άνθος βρίσκεται στην κορφή του μακριού υπάνθιου

dodonaei < αφιερωμένο στον Φλαμανδό βοτανολόγο Rembert Dodoens - Dodonaeus (1517-1585), καθηγητή Ιατρικής και Βοτανικής στο πανεπιστήμιο Leiden.

Epilobium angustifolium

Πήλιο 20/07/2011

φωτογραφία Γιάννης Γαβαλάς

Το Epilobium angustifolium (L. 1753) είναι ευρωπαϊκό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.

Βιότοπος: φαράγγια, άκρες δασών και δρόμων σε υψόμετρα 800-1500 (-2100) μ.

Όμορφο, πολυετές, λεπτόκορμο φυτό που μπορεί να φτάσει σε μεγάλο ύψος έως 1,5 μέτρο.

Φύλλα μεγάλα, λογχοειδή,  με πολύ χαρακτηριστικό περιφερειακό νεύρο, παράλληλο με τα κυματοειδή χείλη. 

Άνθη με ρόδινα, ροπαλοειδή πέταλα σε μεγάλη σταχυόμορφη ταξιανθία στο πάνω μισό του βλαστού. 

Άνθιση καλοκαιρινή.

Ετυμολογία:

Epilobium < επί + λοβός ==> επειδή το άνθος βρίσκεται στην κορφή του μακριού υπάνθιου.

angustifolium < angustus στενός + folium φύλλο = στενόφυλλο.

Οίτη 10/08/2013
φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Lupinus pilosus

Κέα 14/03/2009

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Ο Lupinus pilosus (L. 1774) είναι φυτό της Ανατολικής Μεσογείου. Φύεται σε σχεδόν όλα τα νησιά του Αιγαίου. 

Βιότοπος: ελαιώνες, άκρες δρόμων, φρύγανα σε γενικά ηλιόλουστες θέσεις και σε υψόμετρα 0-800 μ.

Φυτό μονοετές, τριχωτό, όρθιο.

Άνθη μπλε με λευκές πινελιές

Άνθιση: τέλη Μαρτίου - Μάιος.΄

Ετυμολογία:

Lupinus < lúpus (λατιν.) λύκος ==> πιθανή αναφορά για την τοξικότητα του λούπινων, επειδή ήταν κατάλληλη τροφή μόνο για λύκους.

pilosus < pilus (λατιν.), τρίχα = δασύτριχος, τριχωτός.

Genista depressa

Βόρας 10/07/2009

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Genista depressa (M.Bieb. 1819) είναι βαλκανικό φυτό. Στην Ελλάδα εξαπλώνεται στην βόρεια χώρα.

Βιότοπος: ορεινοί βιότοποι. υποαλπικά λιβάδια σε υψόμετρα 1300-2400 μ.

Ανθίζει το καλοκαίρι.

Ετυμολογία:

Genista < λατινική ονομασία για την σκούπα (αναφέρεται από τον Πλίνιο και τον Βιργίλιο).

depressa < deprimo πιέζω προς τα κάτω, καταπιέζω = κατακείμενη.