Astragalus drupaceus

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Ο Astragalus drupaceus (Boiss.1856) εντοπίστηκε το 1852 στην περιοχή του χωριού Άγιος Ιωάννης του βόρειου Πάρνωνα από τον Θεόδωρο Ορφανίδη και περιγράφηκε το 1856. Είναι ενδημικό φυτό της Πελοποννήσου με κατανομή στην πεδινή Λακωνία, τον Πάρνωνα και την Κυλλήνη (Ζήρεια) της ορεινής Κορινθίας.

Βιότοπος: πετρώδεις περιοχές με θάμνους και φρύγανα, παρυφές ελαιώνων, πρανή δρόμων σε υψόμετρα 100-1000 μ.

Πολυετές είδος, με συστάδες ετήσιων βλαστών.

Βλαστοί ανορθωμένοι έως όρθιοι, 25-85 εκ., με εμφανείς γραμμώσεις και φύλλα σε όλο το μήκος τους και λευκό τρίχωμα.

Φύλλα με 8-32 ζεύγη φυλλαρίων. Φυλλάρια γραμμοειδή-λογχοειδή, λεία ή ελαφρώς τριχωτά στην πάνω επιφάνεια.

Ταξιανθίες πλευρικές, στις μασχάλες των μεσαίων και ανώτερων φύλλων.

Άνθη λεμονοκίτρινα έως πρασινοκίτρινα.

Καρπός χέδρωπας, ωοειδής.

Άνθιση: μέσα Απριλίου - μέσα Μαΐου.

Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (RDB 2009).

Ετυμολογία:

Astragalus < αστράγαλος, το οστό του ταρσού που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι για ζάρι ==> αναφορά στην γωνιακή μορφή των σπερμάτων // Σύμφωνα με τον A. Neill, η ονομασία του φυτού προέρχεται από αστήρ + γάλα για το σχήμα του άνθους και επειδή οι αρχαίοι πίστευαν ότι σαν τροφή μεγάλωνε την παραγωγή γάλακτος στα κατσίκια.

drupaceus < druppa & drupa < δρύππα (υπερώριμος καρπός ελιάς) < δρύπη (καρπός με ξυλώδη πυρήνα - κουκούτσι) = δρυπώδης.

Onosma kaheirei

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

φωτογραφίες από Υμηττό και Πατέρα

Νίκος Νικητίδης

Το Onosma kaheirei (Teppner 1988) είναι ελληνικό ενδημικό, με περιορισμένη εξάπλωση σε Στερεά Ελλάδα (βουνά της Αττικής), Πελοπόννησο (Παναχαϊκό) και κεντρική Εύβοια.

Βιότοπος: βράχοι, βραχώδεις πλαγιές και ξέφωτα αειθαλών δασών.

Το φυτό σχηματίζει χαμηλούς θάμνους με μορφή μαξιλαριού. Έχει ξυλώδη βάση. Γενικά είναι τριχωτό φυτό στα φύλλα και τους κάλυκες. 

Φύλλα στενά λογχοειδή, με τα περιθώριά τους να γυρίζουν προς τα μέσα.

Άνθη: σωληνοειδή, σε χρώμα κίτρινο-λεμονί και καλυμμένα με κοντό χνούδι.

Ετυμολογία:

Onosma < όνος + οσμή ==> επειδή η οσμή του προσελκύει τους όνους (γαϊδούρια)   

kaheirei < από το αρτικόλεξο του ονόματός του Αυστριακού βοτανικού Ρέχινγκερ (Karl Heinz Rechinger).

Thalictrum orientale

Ταΰγετος 26/03/2010

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Το Θάλικτρο το ανατολικό (Thalictrum orientale Boiss. 1841) είναι φυτό με ασιατική εξάπλωση (Τουρκία, Συρία, Λίβανος), το οποίο στην Ευρώπη φύεται μόνο στην ΝΑ Πελοπόννησο, στον Ταΰγετο και τον Πάρνωνα.

Βιότοπος: βάσεις βράχων και κρημνοί πετρώδεις θέσεις, γενικά σε προφυλαγμένες σκιερές θέσεις, σε υψόμετρα μέχρι 1200 μ.

Πολυετές φυτό, λείο, με διακλαδισμένο υπόγειο ρίζωμα που δημιουργεί ρόδακες φύλλων.

Φύλλα βάσης σύνθετα, πράσινα ή γλαυκοπράσινα, 8-30 εκ. έμμισχα. Φύλλα βλαστού παρεμφερή αλλά μικρότερα.

Άνθη λευκά, αχνά ρόδινα ή αχνά ιώδη.

Ανθίζει Μάρτιο - Μάιο.

Ετυμολογία:

Thalictrum < θάλλω (ανθώ, ακμάζω, ευδαιμονώ)

orientale < oriens (ανατολή).

Fritillaria rhodocanakis subsp. rhodocanakis

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Fritillaria rhodocanakis (Baker 1878) subsp. rhodocanakis είναι ενδημική της νήσου Ύδρας και των γειτονικών νησίδων της (Δοκός, Πετροθάλασσα, κ.ά.). Συναντάται επίσης και στις απέναντι από την Ύδρα περιοχές της Αργολίδας.

Βιότοπος: ασβεστολιθικά βραχώδη ή πετρώδη εδάφη με φρύγανα ή αραιή θαμνώδη βλάστηση, παρυφές ελαιώνων ή αμπελώνων σε υψόμετρα 0-500 μ.

Γεώφυτο με βολβό διαμέτρου μέχρι 2,5 εκ.

Βλαστός 10-25 εκ., λείος.

Φύλλα 5-7 αντίθετα, λογχοειδή έως στενώς λογχοειδή, γλαυκοπράσινα, τα ανώτερα εντόνως στενά.

Άνθη 1-2 (-3) ανά στέλεχος, κωδωνοειδή ή σπανίως κωνικά-κωδωνοεδή, κίτρινα έως χρυσοκίτρινα, καστανέρυθρα έως καστανοπόρφυρα στην βάση.

Άνθιση τέλη Φεβρουαρίου - αρχές Απριλίου.

Ετυμολογία:

Fritillaria < fritíllus κύπελλο με το οποίο έριχναν τα ζάρια οι Ρωμαίοι - για το σχήμα του άνθους.

rhodocanakis < αφιερωμένο στον επιχειρηματία και εθνικό ευεργέτη Θεόδωρο Π. Ροδοκανάκη (Χίος 1797 - Οδησσός 1882), ο οποίος δώρισε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών αξιόλογη βοτανική συλλογή. 

Stellaria holostea

Κλικ για μεγέθυνση

Δίρφυς 28/04/2013

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Stellaria holostea (L. 1753) είναι ευρωπαϊκό φυτό. Στην Ελλάδα φύεται σε Εύβοια (Δίρφυς, Ξεροβούνι), Ανατολική Μακεδονία (Χαλκιδική, Άγιον Όρος) και Θράκη.

Βιότοπος: φυλλοβόλα ή κωνοφόρα δάση σε υψόμετρα 600-1200 μ.

Πολυετές φυτό με λεπτό ρίζωμα.

Ανθοφόρα στελέχη απλά, τετράπλευρα, 15-30 εκ.

Φύλλα άμισχα, λογχοειδή.

Πέταλα λευκά, 1,5-2 φορές όσο τα σέπαλα.

Σπέρματα κοκκινωπά-καφέ.

Άνθιση: μέσα Απριλίου - αρχές Ιουνίου

Ετυμολογία:

Stellaria < stella (λατιν.) αστέρι ==> από την μορφή των λουλουδιών σε πλήρη άνθιση

holostea < όλον + οστούν ==> επειδή στην αρχαιότητα χρησιμοποιούσαν το φυτό για την θεραπεία των καταγμάτων.

Campanula constantini

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

φωτογραφίες από την Δίρφη

Νίκος Νικητίδης

Η Campanula constantini (Beauverd & Topali 1937), είναι ορεινό ενδημικό φυτό της Εύβοιας, στα όρη Δίρφυς και Ξεροβούνι.

Βιότοπος: ρωγμές ασβεστολιθικών βράχων, βραχώδεις θέσεις, υποαλπικά ενδιαιτήματα σε υψόμετρα 500-1600 μ.

Πολυετές χασμόφυτο, χνουδωτό, διακλαδισμένο. Στελέχη πολλά, λεπτά, έρποντα.

Τα φύλλα βάσης είναι ωοειδή, σχετικά μικρά και σχηματίζουν ρόδακα.

Στεφάνη με σωλήνα 7-10 χιλ. με απαλό μπλε χρώμα.

Ανθίζει από τα τέλη Απριλίου μέχρι τα μέσα Ιουνίου.

Ετυμολογία:

Campanula < campana (λατιν.) < campanula υποκοριστικό

constantini < αφιερωμένο στον βοτανικό Κωνσταντίνο Τοπάλη.

Campanula andrewsii subsp. hirsutula

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

φωτογραφίες από την Μονεμβασιά

Νίκος Νικητίδης

Η Campanula andrewsii subsp. hirsutula (Phitos 1965) είναι ενδημική της Πελοποννήσου, στην περιοχή της Μονεμβασιάς.
Βιότοπος: ρωγμές ασβεστολιθικών βράχων, πέτρινοι τοίχοι σπιτιών και κάστρων σε υψόμετρα 0-200 μ.
Διετές ή πολυετές αλλά μονοκαρπικό τριχωτό φυτό.
Τα φύλλα βάσης είναι λυροειδή και σχηματίζουν ρόδακα.
Ανθοφόροι βλαστοί αρκετοί, 10-30 εκ.
Στεφάνη σωληνοειδής 14-20 χιλ. με μπλε-ιώδες χρώμα.
Ανθίζει από τα τέλη Απριλίου μέχρι τα μέσα Ιουνίου.
Ετυμολογία:
Campanula < campana (λατιν.) < campanula υποκοριστικό.
andrewsii < αφιερωμένη στον Άγγλο βοτανικό και βοτανικό χαράκτη Henry Charles Andrews (1794-1830).
hirsutula > υποκοριστικό του hirsutus < irsuto τριχωτός ==> με πυκνό, δασύ τρίχωμα.

Alkanna sfikasiana

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

φωτογραφίες από τον Πάρνωνα

Νίκος Νικητίδης

Η Alkanna sfikasiana (Kit Tan, Vold & Strid 2005) είναι ενδημικό φυτό τους Πάρνωνα και των προεκτάσεών του Μαδάρα και Χιονοβούνι.
Βιότοπος: πετρώδεις θέσεις με φρύγανα και θαμνώνες, παρυφές δρόμων και μονοπατιών, διάκενα δασών, ακαλλιέργητοι αγροί σε ημισκιερές θέσεις και σε υψόμετρα 250-1400 μ.
Πολυετές είδος με 3-10 κατακείμενους ή ανορθωμένους τριχωτούς βλαστούς, μήκους έως 40 εκ.
Φύλλα βάσης σε έναν ή περισσότερους ρόδακες, ελλειπτικά έως λογχοειδή και πυκνό μη αδενώδες τρίχωμα.
Φύλλα βλαστού άμισχα, ωοειδή-επιμήκη.
Άνθη σε κυματώδεις ταξιανθίες πολυάριθμα. Στεφάνη γαλάζια ή γαλάζια-ρόδινη.
Ανθίζει Απρίλιο - Ιούνιο, ανάλογα με το υψόμετρο.
Ετυμολογία:
Alkanna < από αραβική al-kanne, η ρίζα του χρησιμοποιείται από Άραβες φαρμακοποιούς και για την χρωστική al-henna / από την ισπανική alcana henna (θάμνος), από τη Μεσαιωνική Λατινική αλχανά, από την αραβική al-ḥinnā ' η χέννα.
sfikasiana < προς τιμήν του Γιώργου Σφήκα, ζωγράφου και ερασιτέχνη βοτανικού, επίτιμου προέδρου της Ελληνικής Εταιρείας Προστασίας της Φύσης.

Tulipa goulimyi Τουλίπα του Γουλιμή

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Tulipa goulimyi (Sealy & Turrill 1955) είναι ενδημική της ΝΑ Πελοποννήσου (Κουλοχέρα, Μαλέας, Μάνη, Όρη Ανατολικής Λακωνίας), των Κυθήρων και της Δ. Κρήτης.
Βιότοπος: ασβεστούχα πετρώδη ή αμμώδη εδάφη, θαμνώνες, φρύγανα, αγροί με σιτηρά.
Πολυετές γεώφυτο.
Βολβός με δερματώδεις χιτώνες και με πυκνό καφέ τρίχωμα στο εσωτερικό.
Βλαστός ύψους 15-35 εκ. με το υπέργειο τμήμα στα 6-18 εκ.
Φύλλα λεπτά και μακριά.
Άνθη με 6 ελεύθερα τέπαλα, ελλειπτικά, στενά με οξέα άκρα, χρώματος από έντονο κόκκινο έως κόκκινο-πορτοκαλί.
Άνθιση: Μάρτιος - Μάιος.

Ετυμολογία:
Tulipa < από τουρκική λέξη túlipand, τουρμπάνι
goulimyi < αφιερωμένο στον δικηγόρο και ερασιτέχνη βοτανικό Κ. Γουλιμή.

Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (1995) με τον χαρακτηρισμό Τρωτό (VU).

Paeonia parnassica

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Paeonia parnassica (Tzanoud. 1984) είναι ενδημική του Παρνασσού και του Ελικώνα.

Βιότοπος: υγρά, χλοερά λιβάδια, στα περιθώρια ή τα ανοίγματα ελατοδασών, σε υψόμετρα 800-1300 μ. 

Πολυετές ριζωματώδες είδος.

Βλαστός 30-65 εκ. πυκνά τριχωτός, πράσινος.

Κατώτερα φύλλα δις τρισχιδή, αντωοειδή έως ελλειπτικά, οξύληκτα, στην άνω επιφάνεια πράσινα, στην κάτω επιφάνεια φαιοπράσινα και με πυκνή τρίχωση.

Άνθη μελανοπόρφυρα, ισχυρώς κοίλα.

Ανθίζει από τα τέλη Απριλίου μέχρι και τον Μάιο.

Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (2009) με τον χαρακτηρισμό Τρωτό (VU).

Ετυμολογία:

Paeonia < παιωνία < Παίων. Όνομα που δόθηκε από τον Θεόφραστο προς του μυθικού γιατρού των θεών Παίωνος.

parnassica < Παρνασσός.

Fritillaria conica

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Fritillaria conica (Boiss., 1846) είναι ενδημική της Μεσσηνίας. Εντοπίστηκε το 1845 στην περιοχή της Πύλου και η βοτανική της περιγραφή δημοσιεύθηκε το 1846. Ενδημεί στην περιοχή μεταξύ Πύλου και Μεθώνης και στη νήσο Σαπιέντζα. Το 2009 βρέθηκε από τον Α. Αδαμόπουλο και στο όρος Καλάθι του μεσσηνιακού Ταΰγετου. Υπάρχουν επίσης αναφορές για την παρουσία της Φριτιλάριας της κωνικής στις χερσονήσους του Μαλέα και της Μάνης.

Βιότοπος: ασβεστολιθικοί λόφοι που καλύπτονται από θάμνους και φρύγανα, σε υψόμετρα μέχρι 400 μ.

Γεώφυτο με μικρούς βολβούς μέχρι 2 cm. 

Ο λείος βλαστός της φθάνει τα 35 cm.

Τα 5-8 φύλλα της είναι αντίθετα και λογχοειδή. 

Τα 1-2 κίτρινα άνθη της είναι κωνικά. 

 Άνθιση: Μάρτιο - Απρίλιο.

Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (εκδ. 2009).

Ετυμολογία:

Fritillaria < fritíllus κύπελλο με το οποίο έριχναν τα ζάρια οι Ρωμαίοι ==> από το σχήμα του άνθους.

conica < conus < κώνος ==> από το σχήμα του άνθους.

Anemone apennina subsp. blanda

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Anemone apennina subsp. blanda (Schott & Kotschy) Nyman 1878, είναι φυτό της Ανατολικής Μεσογείου, με ευρεία εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα, εκτός Κρήτης και Κυκλάδων.

Συνώνυμο: Anemone blanda Schott & Kotschy

Πολυετές φυτό. Το ρίζωμά του είναι σφαιρικός ή ακανόνιστος κόνδυλος.

Αυτή η όμορφη ανεμώνη ξεχωρίζει από τα φυλλάρια του σπονδύλου που έχουν μακρύ μίσχο και είναι τρίλοβα, οδοντωτά. Τα φύλλα της βάσης είναι παρόμοια, αλλά μεγαλύτερα.

Βιότοπος: εποχικά υγρές θέσεις, πετρώδεις και βραχώδεις θέσεις, συχνά σε ημισκιά, σε υψόμετρα 200-1500 (-2000) μ.

Άνθος με σέπαλα στενά, πολλά σε αριθμό, κυανοϊώδη. Ανθήρες κίτρινοι. 

Ανθίζει από Ιανουάριο έως Μάιο.

Πρόκειται για την Ορεία ανεμώνη του Θεόφραστου. 

Ετυμολογία:

Anemone < ανεμώνη > άνεμος ==> από την ευκολία που κινούνται οι μίσχοι στον άνεμο ή για την τυπική ανεμοφιλική διάδοση αυτού του γένους.

apennina < Appennini, η ιταλική οροσειρά των Απέννινων.

blanda (λατιν.) = γοητευτική, ευχάριστη, χαρίεσσα.

Fritillaria obliqua

φωτογραφίες από τα Τουρκοβούνια

Νίκος Νικητίδης

Η Fritillaria obliqua (Ker-Gawler 1805) subsp. obliqua είναι ενδημική Αττικής και Εύβοιας.
Περιγράφηκε από τα Τουρκοβούνια του Λεκανοπεδίου Αθηνών.
Παλαιογεωγραφικό πολυετές βολβώδες φυτό. Φύλλα 8-13, γλαυκά, λογχοειδή. Άνθη 1-3, εύοσμα.
Βιότοπος: βραχώδεις ασβεστολιθικές θέσεις με φρύγανα και αραιή θαμνώδη βλάστηση, από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι τα 1000 μέτρα.
Άνθη: κωνικά, καμπανοειδή, με τμήματα μαύρα, γλαυκά στο εξωτερικό.
Άνθιση: αρχές Φεβρουαρίου έως αρχές Απριλίου.

Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (RDB 2009), με τον χαρακτηρισμό «Σχεδόν Απειλούμενο» (ΝΤ).

Ετυμολογία:
Fritillaria < fritíllus κύπελλο με το οποίο έριχναν τα ζάρια οι Ρωμαίοι - για το σχήμα του άνθους.
obliqua = πλάγια, λοξή ==> για την πλάγια θέση των ανθέων στον βλαστό.

Persicaria amphibia

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

Η Περσικάρια η αμφίβια (Persicaria amphibia (L.) Delarbre 1800) είναι ευρωσιβηρικό υδρόβιο φυτό. Στην Ελλάδα η κύρια εξάπλωσή του είναι στην βόρεια χώρα. Επίσης, αναφέρεται το 1995 από την Ικαρία και την λίμνη Στυμφαλία της Κορινθίας.

Συνώνυμο: Polygonum amphibia

Βιότοπος: λίμνες και οικότοποι γλυκού νερού, σε υψόμετρα (20-) 300-1000 μ..

Πολυετές ριζωματώδες φυτό, με επιπλέοντα φύλλα, σε βάθη 20-100 μ.

Ανθοταξίες μοναχικές, ροζ.

Άνθιση: Μάιος - Αύγουστος.

Ετυμολογία:

Persicaria > malus persica, ροδάκινο ==> επειδή τα φύλλα πολλών ειδών αυτού γένους μοιάζουν με της ροδακινιάς = Περσικάρια.

amphibius, -a, -um = αμφίβιος, -α, -ο.

Galanthus reginae-olgae subsp. vernalis

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

φωτογραφίες από το Μαίναλο

Νίκος Νικητίδης

O Galanthus reginae-olgae (Orph. 1876) subsp. vernalis (Kamari 1982) είναι παρόμοιος με το τυπικό υποείδος Galanthus reginae-olgae (Orph. 1876) subsp. reginae-olgae αλλά ανθίζει την άνοιξη με φύλλα. 

Είναι βαλκανικό ενδημικό φυτό, με εξάπλωση στην Στερεά Ελλάδα και την Πίνδο, ενώ το 2011 βρέθηκε και στην Αλβανία. 
Βιότοπος: υγρές θέσεις με πλατάνια ή θάμνους και δάση ελάτης, σε υψόμετρα έως 100-1300 μ.
Φύλλα γλαυκοπράσινα που είναι παρόντα κατά την άνθιση.
Άνθη με εξωτερικά πέταλα λογχοειδή. Εσωτερικά πέταλα με πλατιά κηλίδα στο άκρο τους
Άνθιση: Ιανουάριος - Φεβρουάριος.
Ετυμολογία:
Galanthus < γάλα + άνθος - επειδή τα άνθη είναι λευκά σαν το γάλα.
reginae-olgae < αφιερωμένο στην βασίλισσα Όλγα (1851-1926) σύζυγο του βασιλιά της Ελλάδας Γεωργίου Α'.

vernalis < ver, véris έαρ, άνοιξη = εαρινός.

Silene spinescens

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Silene spinescens (Sm. 1809) είναι ενδημική Στερεάς Ελλάδας, Πελοποννήσου και Εύβοιας.

Βιότοπος: ασβεστολιθικά εδάφη και σχισμές βράχων, σε υψόμετρα 0-1000 μ.

Πολυετής φρυγανώδης και χνουδωτή πόα με ξυλώδη κορμό και πολλούς κολλώδεις βλαστούς. Φθάνει σε ύψος τα 60 εκατοστά.

Άνθη: λευκά ή κρεμ με καφετιές νευρώσεις στην κάτω επιφάνεια.

Άνθιση: Απρίλιος - Ιούνιος.

Ετυμολογία:

Silene < Silenus (λατιν.) < Σειληνός = Σιληνή

spinescens < spinesco (νεολατινικό ρήμα) τείνω να έχω αγκάθια < spina, άκανθα, αγκάθι.

Iris germanica

Δίρφυς 28-04-2013 σε πετρώδη θέση

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Iris germanica (L. 1753), είναι ευρασιατικό φυτό φυτό, με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.
Βιότοπος: αυτοφύεται  σε βραχώδεις, περιοχές, κυρίως στην Ήπειρο και την Μακεδονία αλλά και σε βουνά της κεντρικής Ελλάδας. Τοποθετείται ως καλλωπιστικό σε άκρες αμπελιών, ελαιώνων, περιβολιών και αγρών σε πολλές περιοχές της χώρας και κυρίως στα νησιά.
Από την Βόρεια Πελοπόννησο (Χελμός, Ζήρεια) και την Οίτη έχει περιγραφεί η παρόμοια Iris hellenica, Mermygkas, Kit Tan & Yannitsaros 2010, ως ελληνικό ενδημικό σε διάκενα δασών ελάτης.
Γενικά, η Iris germanica θεωρείται από τους βοτανικούς είδος άγνωστης προέλευσης. Πιθανολογείται ότι είναι υβρίδιο ή ιθαγενές του παραμεσογειακού χώρου και της Νότιας Ευρώπης (Γιαννίτσαρος 1991). Σήμερα αυτοφύεται σε μεγάλο μέρος της Ελλάδας, συνήθως σε ελαιώνες και κοντά σε παλιά χωράφια ως εγκλιματισμένος δραπέτης καλλωπιστικής καλλιέργειας.
Είναι πολυετές φυτό με χονδρό, σαρκώδες ρίζωμα και ύψος 1 μέτρο και περισσότερο.
Φύλλα λογχοειδή μέχρι 80 εκ.
Άνθη μεγάλα, 8-10 εκ. Τα όρθια πέταλα έχουν χρώμα μοβ ανοιχτό και τα κυρτά μοβ σκούρο με λευκό προς την βάση τους και σκούρες νευρώσεις. Τα τρία κυρτά πέταλα έχουν στην βάση τους «πώγωνα» με πυκνές κιτρινωπές τρίχες.
Ανθίζει από τον Μάρτιο.

Ετυμολογία:
Iris < Ίρις, η αγγελιαφόρος των θεών.
germanica < Germania Γερμανία.

Satureja hellenica

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

Η Satureja hellenica, Heldr. ex Halácsy 1899, θεωρείται ελληνικό ενδημικό με αμφίβολη ταξινομική θέση. Περιγράφτηκε με φυτά από το όρος Δίρφη της Εύβοιας και στη συνέχεια αναφέρθηκε από βουνά της Αττικής, ενώ τελευταία αναφέρθηκε και από την Πελοπόννησο. Έχει θεωρηθεί ότι είναι συνώνυμο της Satureja parnassica, αλλά τελικά τα δύο είδη έχουν αρκετές διαφορές. 

Βιότοπος: ασβεστολιθικά βράχια, σε υψόμετρα 0-1000 μ. 

Πολυετής μικρός θάμνος. Οι βλαστοί του σπάνια ξεπερνούν τα 12 εκ. κι έχουν σκληρές τρίχες.

Φύλλα ελλειπτικα έως λογχοειδή, αιχμηρά, τριχωτά.

Ταξιανθίες πυκνές. Στεφάνη τριχωτή, λευκή με μοβ ρίγες. Ανθήρες μοβ.

Ανθίζει Ιούνιο - Οκτώβριο.

Ετυμολογία:

Satureja > αβέβαιης ετυμολογίας. Το πιθανότερο από saturejum σάλτσα με μείγμα διαφόρων συστατικών. Άλλες εκδοχές: [1] séro satum σπόρος. [2] σᾱτῠρος [3[ s'átar αραβική λέξη για διάφορα φυτά.

hellenica > Hellas Ελλάς.

Primula vulgaris subsp. vulgaris

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

Μαίναλο 10/03/2013

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Primula vulgaris (Huds. 1762) subsp. vulgaris, είναι ένα πολύ όμορφο διακοσμητικό φυτό, σχεδόν χωρίς βλαστό (γι' αυτό και ένα συνώνυμο της είναι P. acaulis, δηλαδή χωρίς βλαστό). Είναι ευρασιατικό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα, εκτός από το Ιόνιο και το Ανατολικό Αιγαίο.
Βιότοπος: υγρές τοποθεσίες, αγροί, λιβάδια, ξέφωτα δασών σε υψόμετρα 50-1400 μ.
Φύλλα αντωοειδή, ανάγλυφα, μέχρι 15εκ. μήκος, πολύ στενά στη βάση.
Τα εύοσμα, λευκοκίτρινα άνθη είναι μονήρη με μακρύ ποδίσκο και η διάμετρός τους φτάνει τα 4 εκ. Ο χνουδωτός κάλυκας έχει 5 λογχοειδείς, οξύληκτους λοβούς και φτάνει μέχρι το μέσον του σωλήνα.
Ανθίζει Μάρτιο - Απρίλιο.

Ετυμολογία:

Primula < prímus πρώτος ==> επειδή είναι μεταξύ των πρώτων φυτών που ανθίζουν.

vulgaris < vúlgus κοινός, ευρέως διαδεδομένος.

Nymphaea alba

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Nymphaea alba (L. 1753), είναι ευρωσιβηρικό φυτό. Στην Ελλάδα έχει σταθερούς πληθυσμούς στις λίμνες Κερκίνη, Πρέσπα, Παμβώτις, Παραλίμνη και διάσπαρτη παρουσία στην υπόλοιπη χώρα. Έχει ενδιαφέρον ότι αναφέρεται από την Ικαρία (με πρόσφατη επιβεβαίωση το 2010), παρότι στα νησιά του Αιγαίου δεν υπάρχουν οι κατάλληλοι βιότοποι.

Βιότοπος: λίμνες και κανάλια γλυκού νερού.

Είναι μεγάλο υδρόβιο φυτό, που αναπτύσσεται σε βάθη 1-2 μέτρων, με έντονες ρίζες που διασπείρονται στον λασπώδη φυτό.

Φύλλα μεγάλα έμμισχα, διαμέτρου 10-18 εκ. που επιπλέουν στην επιφάνεια του νερού.

Άνθη λευκά, με σπειροειδώς διατεταγμένα πέταλα.

Ανθίζει (Απρίλιο) Μάιο - Αύγουστο.

Ετυμολογία:

Nymphaea < Νύμφη, Νύμφες ==> θεότητες της ελληνικής μυθολογίας, πνεύματα των πηγών, ποταμών και λιμνών.

alba = λευκή.